Νοιάζομαι

Αγγίγματα - Poster

2012-02-28T16:05:00.001+02:00

Φωτογραφίες απο τον Έβρο.

2012-02-17T23:26:00.001+02:00

Μάκρη 12-2-2012

2012-02-13T01:33:00.001+02:00

Η κυρία του πρωινού

2012-02-10T17:52:00.003+02:00

Τους συναντούσε κάθε πρωί, στη στροφή του δρόμου, λίγο πριν κατηφορίσουν για τις δουλειές τους.
Η συνάντησή τους τυχαία. Σύμπτωση. Αυτοί στα είκοσι τους, αυτή στα πενήντα.
Νέο ζευγάρι, με λαχτάρα και όνειρα να ξεχειλίζουν στο πλησίασμά τους. Απόκλιση λεπτών η συνάντηση των τριών. Άλλοτε περίμενε αυτός, άλλοτε αυτή. Εκείνη σε απόσταση. Όταν αυτός ήταν στην αναμονή, τα χέρια στις τσέπες της μουτζουρωμένης φόρμας του,που ανάλογα με τον καιρό την κάλυπτε ή όχι με μπουφάν, απ’ αυτά που όλοι τους κάνουν να μοιάζουν με αεροπόρους, κοντοκομμένα μαλλιά. Το ένα χέρι το έβγαζε για να πιάσει το δικό της. Αυτή νεαρή, κοκέτα, με χάρη και νάζι, με ξέπλεκα, αλλά όχι ατημέλητα μακριά, μαύρα μαλλιά.
Της άρεζε το πρωινό φιλί τους. Αντάμωναν τα χείλη γρήγορα, αλλά όχι αδιάφορα, ενώ τα χέρια σαν φτερούγες έκλειναν το ένα το άλλο. Τιτιβίζοντας προχωρούσαν μπροστά της.
Δεκάλεπτη η καθημερινή τους συνοδοιπορία. Αυτοί μπροστά κι αυτή από πίσω. Μήνες κύλησαν. Σεπτέμβριο τους συνάντησε και βήμα βήμα για πέντε μήνες μοιράστηκαν όνειρα κι ελπίδες, βροχές και κρύο, λιακάδες κι αέρηδες.
Ζούσε μαζί τους τη χαρά και την ελπίδα. Αυτούς τους περίσσευε, η δική της είχε χαθεί.
Της άρεζε να εφευρίσκει τους διαλόγους τους, τα σχέδιά τους, τις υποσχέσεις, να κλέβει από τις διαβεβαιώσεις τους, να φαντασιώνεται τον πόθο των κορμιών τους, να απογοητεύεται με τα καβγαδάκια τους, να δίνει λύσεις στα θέλω τους. Τους ήθελε μαζί, αχώριστους, ευχή και όνειρο να αντικρίσουν την αιωνιότητα. Ήθελε να προλάβει τη φθορά του χρόνου, τη συνήθεια, τον δόλο, την παρεμβατικότητα των άλλων, την σύμβαση, τα άχρωμα βλέμματα, την προσποίηση, την κούραση. Ήθελε να τους πάει έτσι στο μέλλον. Να προλάβει τα ολισθήματα, τις συγκρούσεις, τις εκρήξεις. Μόνο την έκρηξη του πάθους τους να κρατήσει επιδίωκε. Να τους αγγίξει με το μαγικό ραβδί «μένω όπως είμαι». Άφθαρτο πλάνο ζωής. Ήθελε, αλλά η βεβαιότητα είναι άλλη και μάλιστα ότι είναι αυτή κι εκείνοι οι άλλοι. Μήπως κι αν ήταν οι άλλοι θα είχε και την δυνατότητα.
Στο κεντρικό σταυροδρόμι χώριζαν. Ανατολή και Δύση. Το κορίτσι στη Δύση, οι δυο τους προς Ανατολή. Πεταχτό φιλί οριοθετούσε τον καθημερινό αποχωρισμό αφήνοντας μια θλίψη ανεπαίσθητη να αιωρείται, αν και γρήγορα το κάθε μέρα έκανε το χρέος του και την καθάριζε.
Καθάριζε; Καθάριζε. Αυτό αδιάφορα απαντούσε, αλλά επίμονα δούλευε για το αντίθετο, και μονιμότητες δημιουργούσε.. Τάχυνε το βήμα και τον προσπερνούσε. Το ζευγάρι ακυρωνόταν προς το παρόν. Όπως και το ενδιαφέρον της.
Η μέρα κυλούσε. Κάπου κάπου η ομορφιά τους τρύπωνε στο χρονοδιάγραμμα της μέρας της. Τότε χαμογελούσε και οι συνομιλητές της αναρωτιόταν από πού ήρθε το φως.
Τι να εξηγήσεις; Στο θάνατο, την φθορά η ζωή και η φρεσκάδα της δόθηκε κι ας ήταν άλλων.
Κάθε μέρα επικοινωνία σχεδίαζε και διάλογο κατάστρωνε. Επαναλάμβανε το «Καλημέρα» κι ερωτήσεις γι’ αυτούς.
Ίσως αύριο.
Μεθαύριο.
Γνωριστήκατε ; που είπατε;
Στο σχολείο, στη γειτονιά, στο διαδίκτυο, στο μπαρ. Ίσως στην παραλία. Σε εκδρομή. Α όχι, κάτι πιο υποσχόμενο. Να έχει διάρκεια, να έχει βάση. Ποια βάση τον έρωτα κρατάει; Αφελείς προσδιορισμοί, προβλέψεις κι ερωτήσεις.
Το παλικαράκι και το κορίτσι την μέρα τους ξεκινούν μαζί, λιακάδα στην ψυχή της και το νου της. Ανέμελα το αύριο αντικρίζουν. Ελπίδα σκορπίζουν για την ζωή, αυτή που τρέχει και πίσω σ’ αφήνει. Το πήρε απόφαση και δώρο θα τους έκανε.

Χρόνια περίμενε αυτόν που σε γεύμα θα την καλούσε με φως κεριών και κρύσταλλα, με κόκκινο υγρό που θα φλόγιζε τα μάτια και τα μάγουλα. Λευκά τραπεζομάντηλα θα απλώνονταν μπροστά τους σαν τα σεντόνια που τα κορμιά τους δέχονται. Μουσικές θα ’παιζαν όπως αυτές του έρωτά τους, μήνυμα στους άλλους, κέλυφος για αυτούς, λουλούδια παντού σαν τα πέταλα που σκορπίζει το σμίξιμό τους, κι όλα αυτά με την γεύση να κατασκευάζει τη χημεία των κορμιών.

Βρήκε το μαγαζί. Πέτρινο. Τα παράθυρά του όπως στα παραμύθια, μικρά τόσο που μετά βίας να διακρίνεις αν το γοβάκι της Σταχτοπούτας τελικά βρήκε το σωστό πόδι. Σερβιτόροι, πελάτες, πιάτα, ποτήρια γρήγορα περνούσαν μπροστά της όταν στους βραδινούς περιπάτους τους κοντοστεκόταν και φευγαλέες εικόνες αποθανάτιζε.
«Ναι, νεαρό ζευγάρι, με το επίθετό μου θα δεχθείτε. Ναι, γωνιακό. Μπροστά στο τζάκι, δίπλα στο παράθυρο. Κόκκινο, ναι, κόκκινο. Όλο το μενού. Πλουσιοπάροχα όλα, όπως ταιριάζει σ’ αυτούς. Δεν θέλω τσιγκουνιές. Θα με βρείτε…»
Την ημέρα την περίμενε. Την όρισε. Πριν από αυτούς πήγε. Στην γωνία στάθηκε. Κάθε λίγο αναζητούσε το φακελάκι στην τσάντα της. Δεξιά, αριστερά ανήσυχα κοιτούσε, ανυπομονούσε για την έκβαση. Ένα σκυλί προσπέρασε αργά. Περιπλανιόταν. Μάρτυρας της συνάντησης. Κι αν αρνιόταν; Αν θυμώνανε; Αν υπερήφανοι την προσφορά πρόσβαλαν; Αν «με τι δικαίωμα παρεμβαίνετε» της έλεγαν; Όχι. Αυτή καλή πρόθεση είχε. Ένα όνειρο να χαρίσει. Πού είναι το κακό; Δεν είναι το κόστος. Αυτό σίγουρα δεν είναι. Η πρόθεση και η απόφαση το δύσκολο.
Πρώτος έφτασε και τον είδε με ανεμώνες στο χέρι. Διστακτικά τις κρατούσες στο πλάι του σαν να ντρεπόταν . Πήγε να την προσπεράσει.
«Μην φεύγετε. Σταθείτε!», τον κάλεσε.
«Η κυρία του πρωινού είμαι».
"Το ξέρω."
« Θα ήθελα...»
"Τι;"
Αιώνας πέρασε να περιγράψει το όνειρο και μόνο οι διάπλατες κόρες των ματιών του της επιβεβαίωναν την πραγματικότητα. Αρνητικός, ενοχλημένος, απορημένος, επιφυλακτικός, αμήχανος, αναποφάσιστος, πάλευε με την προσφορά.
Να πιάσει το όνειρο;
Το αντάλλαγμα;
Φοβόταν.
Μα εκείνο έμοιαζε τόσο δελεαστικό, προκλητικό, υποσχόμενο. Τα συναισθήματά του πήγαν κι ήρθαν. Το ’πιασε, το άφησε. Ο χρόνος έμοιαζε πολύς. Δεν ήταν . Οι αποφάσεις μοιάζουν να διανύουν χιλιόμετρα χρόνου πριν βγουν στο φως. Αλλιώς μετράει τον χρόνο η απόφαση, η λύπη, η χαρά, η ζωή, το χρονόμετρο.
Την είδε στο βάθος του δρόμου να κατηφορίζει και ο αέρας του Φλεβάρη βόλτες να κάνει στα μαλλιά της. Την είδε στα βουρκωμένα μάτια της κυρίας του πρωινού, την είδε και ήταν τόσο κοντά στο όνειρο. Απόσταση αναπνοής.
Αυτός και η καλή του στο όνειρο.

Τους είδε με τα πρόσωπα φλογισμένα, αντικριστά, χαλαρά τα σώματα, πουλιά τα χέρια, κι ο έρωτας να παίζει με τις φλόγες των κεριών.

English Translation
Title: The Lady of the Morning
Written by Maria Toloudi

They met every morning at the turn of the road, right before they descended the street on their way to work.
Their encounter was accidental. Just a coincidence. They were both in their twenties, she was in her fifties.
A young couple with desire and their dreams overflowing as they approached. It was a question of minutes that encounter of the three of them. Sometimes he was the one waiting, occasionally it was her. She remained at a distance. When it was him waiting, he kept his hands in the pockets of a grimy outfit, which, depending on the weather, he covered with a jacket of the type that makes them all look like aviators, and a short haircut. He pulled out one hand to hold hers. As for her, quite young, a coquette, with grace and mannerisms, with untied, but not sloppily long, dark hair.
She liked to watch their morning kiss. Their lips touched briefly, but not uncaringly, whereas their hands sheltered each other like bird wings. They strolled by twittering in front of her.
They paced together daily for about ten minutes. Them walking in front, and her, right behind them. Months went by. She first met them in September, and, step by step during five months, they shared dreams and hopes, rain and cold, sunshine and winds.
Together with them she experienced their joyfulness and hope. Theirs was abundant; hers had been lost forever.
She liked to guess their dialogues, their plans and promises, to steal the meaning of their mutual reassurances, to fantasize about the lust of their bodies, to be disappointed with their squabbles, to provide solutions to their needs and wants. She’d like them to be together, inseparable, a wish and a dream to gaze at eternity. She wanted to prevent the ravages of time, the routine, the deceit, the intermingling by others, the compromise, the colorless gaze, the pretentiousness, the fatigue. She sought to guide them like this into the future. To prevent slipperiness, conflicts, and outbursts. She only sought to maintain the gust of their passion. To touch them with the "stay as you are" magic wand. An indestructible life vision. She wanted to do that, but reality is different and the certainty was, her being on one side, and them on the other. Perhaps, if she was 'them' she would still have the possibility.
They used to separate at the central crossroad. East and West. The girl went west, them both towards the east. A short kiss demarcated their daily separation, leaving a feeble sadness hovering, though the ‘every day’ routine did its duty and wiped it away.
Wiped it? Yes, it did. It reacted indifferently, but it worked persistently towards the opposite, and created the perpetuity. She hurried up her step and passed him by. For now the couple went away. Just like her interest in them.
The day moved forward. Occasionally their beauty popped up in her work schedules of the day. She smiled then and her co-workers wondered where the shining in her face came from.
What could you explain? She had spent all her life and freshness to the fading and passing of others.
Everyday, she planned an interaction with them and she even thought of dialogues. She kept repeating "Good Morning" and soma questions to ask them.
Maybe tomorrow.
The day after tomorrow perhaps?
“You just met? Where exactly was that?”
At school, in the neighborhood, on the internet, at the bar. Maybe at the beach. On a daytrip. Oh no, something more promising. To be long-lasting, to have a basis. What kind of basis does make love last? These are naive resolutions, predictions, and questions.
The young lad and the girl started their day together, sunshine in their soul and mind. They were facing the ‘tomorrow’ casually. They scattered a hope for life that sprinted forward and left you behind. She made up her mind and decided to give them a present.

She’s been waiting for years for someone to invite her to dinner with candlelight and crystals, with a red fluid that inflamed the eyes and reddened the cheeks. White tablecloths would spread before them like the sheets that received their bodies. Tunes would sound like the music of their love, a message to others, a shelter for them, flowers everywhere with petals that their hugs scattered away, and all this with a taste that reproduced the chemistry of their bodies.

She found the shop. Stone-built. Its windows just like in fairy tales, so tiny small that you can hardly tell whether Cinderella’s shoe finally fitted her foot. Waiters, customers, dishes, saucers marched quickly in front of her during their evening walks, when she immortalized their short-lived images.
"Yes, a young couple, you will receive them under my name. Right... at a corner table. In front of the fireplace... by the window. Red, yes, red. The entire menu. Abundantly, as it suits them. I do not want any stinginess. You could find me ... "
She has been looking forward to the day itself. She arranged for it. She arrived before they came. She waited at the corner. Every now and then she sought the small envelope in her purse. She looked impatiently right and left, anxious about the outcome. A dog strolled by stepping slowly. It was just tramping. A witness of the encounter. What if they refused? What if they were disturbed? What if they rejected the proposal because of pride? If they uttered to her "with which authority do you interfere?". God no! Her intent was really good. She just had one dream to offer. Where is the wrong? It’s not about the expense. This is definitely not the case. The intent and decision were the hard part.
He arrived first and she saw him with anemones in his hand. He held them modestly by his side like he was shy about them. He attempted to walk past her.
"Don’t go away. Wait! " she told him.
"I am the lady of the morning."
"I know."
"I'd like…"
"What?"
She spent almost a century describing the dream, and only the wide pupils of his eyes confirmed to her the reality. Somewhat negative, annoyed, puzzled, wary, awkward, indecisive, he still struggled with the proposal.
To catch a dream?
How about any payback?
He was still hesitant.
But it seemed so inviting, challenging, so promising. His emotions went away and then returned. He picked it first... he then gave it back. The passing of time appeared so long. It wasn’t, however. Decisions seem to travel kilometers in time before they emerge into the light. Time is being measured in different ways by decision making, sorrow, joy, life itself, and a stopwatch.
He saw her at a distance descending the road, and the February breeze strolling between her tresses. He saw her reflected in the teary eyes of the lady of the morning, he just saw her, and he was so very close to the dream. A short breath’s distance.
He and his beloved inside the dream.

She saw them with their fiery looks, facing each other, relaxed bodies, hands together like birds, and cupid to be teasing the candle flames.

Πένθος για την απώλεια του γραπτού λόγου

2012-02-08T15:01:00.001+02:00

(Δική μου μετάφραση άρθρου του BBC της 3 Φεβρουαρίου 2012)

Η νεωτερίστρια συγγραφέας Virginia Woolf, αποκάλεσε την γραπτή αλληλογραφία «η ανθρώπινητέχνη, η οποία οφείλει την προέλευσή της στην αγάπη των φίλων». Στο ξέφρενοκόσμο μας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, πρέπει να έχουμε κατά νου να γράφουμε μεσκέψη και προσοχή, λέει η ιστορικός Lisa Jardine.

Σε αυτές τις ημέρες των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και των άμεσωνμηνυμάτων, δεν είμαι μόνη, είμαι βέβαια, στο πένθος του θανάτου τηςπαλιομοδίτικης χειρόγραφης επιστολής. Οι ανταλλαγές επιστολών συγκρατούναποχρώσεις από ανταλλαγές σκέψεων και συναισθήματα κάτι που ηλεκτρονικοί αντικαταστάτεςτους απλά δεν μπορούν να το κάνουν. Εδώ είναι ένα παράδειγμα.

Τον Ιούλιο του 1940, με τη χώρα σε εμπόλεμη κατάσταση, η Virginia Woolf, δημοσίευσε μια βιογραφία τουκαλλιτέχνη, Roger Fry,πρωταθλητή του μετα-ιμπρεσιονισμού και ηγετικό στέλεχος της Ομάδας Bloomsbury. Η χρονική στιγμή δενθα μπορούσε να ήταν χειρότερη. Η φήμη του Fry ήταν αυτή, ενόςαιθεροβάμονος φιλελεύθερου, ο οποίοςπίστευε ότι η τέχνη κατοικεί εντός αυτόνομου τυπικού χώρου απομακρυσμένου από τηχυδαιότητα του κόσμου. Με δεδομένο ότι η Γαλλία έπεσε στα στρατεύματα τουΧίτλερ και τα γερμανικά αεροπλάνα σφυροκοπούσαν τη νότια ακτή της Αγγλίας μεόλο και πιο τακτικές αεροπορικές επιδρομές, τέτοιου είδους καλλιτεχνικόςιδεαλισμός, στην καλύτερη περίπτωση ήταν εκτός θέματος, στη χειρότερη περίπτωσηάσχετος.

Οι περισσότεροι φίλοι της Woolf, ήταν ευγενικά θετικοί για το βιβλίο. Αλλά στις αρχές του Αυγούστουέλαβε μια επιστολή από τον Ben Nicolson, τον 26χρονο κριτικό τέχνης,γιο της στενής φίλη της Vita Sackville-West, ο οποίος υπηρετούσε στηναντιαεροπορική βάση του Κεντ, που βρισκόταν στη γραμμή πτήσης των γερμανικώνβομβαρδιστικών. Ο Nicolson επιτέθηκε του κολακευτικού τόνου της βιογραφίαςτης Woolf, και κατηγόρησε τον Fry ότι απέτυχε στονα συνδεθεί με τις πολιτικές πραγματικότητες του μεσοπολέμου.

"Είμαι τόσο εντυπωσιασμένος από τον παράδεισο του ανόητου στον οποίοαυτός και οι φίλοι του έζησαν," έγραψε ο Nicolson. "Ο ίδιος απέκλεισετον εαυτό του από όλες τις δυσάρεστες πραγματικότητες και επέτρεψε στο πνεύματου ναζισμού να αυξηθεί χωρίς να κάνει την παραμικρή κίνηση να το ελέγξει."

Απαντώντας στην επιστολή η Woolf, δεν μασάει τα λόγια της:

«Κύριε, σκέφτηκα μέσα μου," απάντησε. «Ο Roger απέκλεισε τονεαυτό του από δυσάρεστες πραγματικότητες, το έκανε αυτός; Τι μπορεί να εννοεί οBen;Δεν πέρασε τη μισή ζωή του ταξιδεύοντας στην Αγγλία μιλώντας στους ανθρώπους πουποτέ δεν κοίταξαν μια εικόνα να τους κάνει να δουν τι είδε; Και δεν ήταν αυτόςο καλύτερος τρόπος για τον ελέγξει τον ναζισμό;"

Ενοχλημένος από τον συγκαταβατικό τόνο της Woolf, και αμετάπειστος από το επιχείρημα της, έγραψεκαι πάλι ο Nicolson, επικρίνοντας τον Fry και την ομάδα Bloomsbury με ακόμη πιο έντονοτρόπο. Αυτή τη φορά η Woolf πήρεπροσωπικά τα σχόλιά του και κατάρτισε μια μακρά, αυστηρή απάντηση, στην οποία αντέστρεψετην επίθεση του Nicolson για τον Fry και τον εαυτότης σ' αυτόν. Η ιδιότητα του Nicolson ως κριτικός τέχνηςμόλις που αναφέρεται: «Υποθέτω ότι είμαι ανόητη, αλλά δεν μπορώ να βρω την απάντησήσας στην επιστολή σας. Πώς θα έχετε την ευκαιρία να αλλάξετε τη στάση της μάζαςτων ανθρώπων με το να παραμείνετε κριτικός τέχνης;"

Διαβάζοντας ξανά τα γραφόμενά της, όμως, η Woolf σκέφτηκε καλύτερα τον αυστηρό τόνο της φωνής τηςκαι δεν έστειλε την επιστολή. Αντ’ αυτού, την ξανάγραψε με μεγαλύτερη προσοχή,μετριάζοντας τις αιχμηρές παρατηρήσεις της, αρχίζοντας με συγγνώμη."Νομίζω ότι είναι εξαιρετικά ευγενικό εκ μέρους σας να μου γράψετε," ξεκινάει,"ελπίζω ότι δεν σας ενόχλησε αυτό που είπα. Είναι πολύ δύσκολο ότανκάποιος γράφει γράμματα βιαστικά, όπως κάνω πάντα, να αποφύγει να ακούγεται απότομος."

Είναι η δεύτερη έκδοση της επιστολής που τελικά αποστάλθηκε, και πουπροφανώς ικανοποιημένος ο αποδέκτης της, κάλεσε εκεχειρία σε ό,τι αφορά τις διαφορετικέςαπόψεις σχετικά με τη φήμη του Fry και την επιρροή του. Στις αρχέςΣεπτεμβρίου, η Woolf έγραψε για να κανονίσειεπίσκεψη του Nicolson, προσθέτοντας: "Είμαι τόσο χαρούμενη που βρήκατετη ζωή του Roger Fry ενδιαφέρουσα καθώς και εξοργιστική. Λατρεύω να παίρνω τις επιστολές σας."

Δύο πράγματα με εντυπωσίασαν σε αυτή την αλληλογραφία. Το πρώτο είναι οιαπλοί καλοί τρόποι, που και οι δύο χρησιμοποιούν όταν απευθύνονται ο ένας στονάλλο, και καταθέτουν τα επιχειρήματά τους, τις διαφωνίες τους, παρά την έντονηδιαφορετικότητα των απόψεών τους. Το δεύτερο είναι η εντυπωσιακά διαφορετικήέκβαση της αρχικής διαφωνίας. Η Virginia Woolf συγκρατείται και δεν στέλνει την πρώτη μη εγκρατή επιστολήτης, την οποία προσεκτικά τροποποιεί έτσι ώστε να μη βλάψει τα συναισθήματα τουνεαρού άνδρα – ενός οικογενειακού φίλου, πολύ νεότερου και λιγότερο έμπειρουαπό τον εαυτό της.

Βέβαια, στάθηκα σε αυτή την αλληλογραφία για ένα σκοπό. Σε αυτή, η Woolf - χρησιμοποιώντας τις καθιερωμένεςσυμβάσεις της γραπτής αλληλογραφίας εκμεταλλεύεται το χρόνο μεταξύ των απαντήσεων,προκειμένου να ανακτήσει δυνάμεις, να αποσαφηνίσει, να αναπροσαρμόσει και ναπάρει τον έλεγχο της διαφωνίας. Το αποτέλεσμα έχει την κομψότητα ενός τυπικούχορού - ένα είδος μενουέτου, στο οποίο οι συμμετέχοντες προπορεύονται ή υποχωρούν,σύμφωνα με καλώς εννοούμενους κανόνες, έως ότου επιτευχθεί ένα ικανοποιητικόαποτέλεσμα.

Πόσο διαφορετικό από την ταχεία «ανταλλαγή πυρών» των μηνυμάτων ηλεκτρονικούταχυδρομείου στα οποία πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε στις μέρες μας ωςκυρίαρχο μέσο επικοινωνίας με τους συναδέλφους, τους φίλους, ακόμα και μεαγνώστους. Μετά από κάθε εκπομπή μου (Point of view), λαμβάνω μεγάλοαριθμό μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από άτομα που δεν συνάντησα ποτέ,ενώ όταν το κείμενο της εκπομπής αναρτάται στην ιστοσελίδα του περιοδικού του BBC προκαλεί εκατοντάδεςανώνυμα μηνύματα.

Πολύ λίγα από αυτά τηρούν τις αβρότητες που κατοχυρώνονται στην παραδοσιακήαλληλογραφία. Πολλά υιοθετούν απότομο τόνο: «Δεν έχω συμβουλευτεί σωστά τις πηγέςμου», επιμένουν, ή «έχω παραπλανήσει τους ακροατές μου». "Καλείτε τονεαυτό σας ιστορικό;". Είναι μια τακτική επιθετικής εισαγωγής μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που ως επί τοπλείστον έχουν καταργήσει τις λεπτομέρειες του τύπου "Αγαπητή Λίζα» ή«Δικός σας ειλικρινά».

Ωστόσο, αν απαντήσω ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου - και εγώ προσπαθώνα απαντώ σε όλα - η απάντηση που ακολουθεί θα πρέπει να διατυπωθεί με πολύδιαφορετικούς όρους. Θα πρέπει να προλογίζεται από το είδος της καθησυχαστικής παρατήρησηςπου η Woolf χρησιμοποίησε για τηναντιμετώπιση του Nicolson: «Δεν σκόπευα να ασκήσω κριτική" ή"ελπίζω ότι δεν πιστεύετε ότι είμαι αγενής."

Είναι σαν, μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης απάντησης, να έχω γίνειένα πρόσωπο - πραγματικός αποδέκτης της επικοινωνίας - και όχι μια απρόσωπηταχυδρομική θυρίδα. Έτσι η ευγένεια και οι καλοί τρόποι των ντεμοντέ μορφώνεπιστολής έχουν αποκατασταθεί στηναλληλογραφία μας.

Το πιο δραματικό χαρακτηριστικό της ηλεκτρονικής επικοινωνίας είναι ασφαλώςη ικανότητά της να μας βάζει στον πειρασμό να γράφουμε μήνυμα με βιασύνη που εκτων υστέρων θα μετανιώσουμε στον ελεύθερο χρόνο. Καθώς τα μηνύματα ηλεκτρονικούταχυδρομείου καταφτάνουν στα εισερχόμενά μας, απαντούμε φύρδην μίγδην, χωρίςανάσα, χωρίς να σταθούμε και να προβληματιστούμε σχετικά με απόχρωση ή τόνο. Ωςεκ τούτου, συχνά προκύπτουν παρανοήσεις - "Λυπάμαι που σας ενόχλησα,"ένας συνάδελφος θα απαντήσει σε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που σκόπευενα είναι μια απάντηση ρουτίνας σε ένα θέμα εργασιακό.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι παρασύρομαι από τα συναισθήματα για τηνευταξία των γραπτών επιστολών σε σύγκριση με τα ηλεκτρονικά ταχυδρομεία. Όταν,όμως, τα συναισθήματα κορυφώνονται, μια κακόγουστη επιστολή μπορεί ναπροκαλέσει τόση συναισθηματική βλάβη, όπως και η κάθε διακεκομμένη-σε απευθείαςσύνδεση ανταλλαγή μηνυμάτων. Εδώ είναι ένα άλλο παράδειγμα από την πλούσιααλληλογραφία της Virginia Woolf.

Το 1938, έγραψε στην Vita Sackville-West - με την οποία είχεμια παθιασμένη σχέση στα τέλη του 1920 – αρνούμενη να διαβάσει ένα ποίημα που ηVitaείχε στείλει μέσω του συζύγου της Woolf, Leonard. Η Woolf ήταν πληγωμένη με τα σχόλιαπου η Vitaείχε κάνει γι’ αυτήν παλαιότερα:

«Ο Leonard λέει έχετε στείλει ένα ποίημα και θα θέλατε να ξέρετε τι σκέφτομαι γιααυτό. Τώρα θα’ πρεπε να το διαβάσω και κανονικά θα εξέφραζα τη γνώμη του με τοσυνηθισμένο θράσος μου. Αλλά νιώθω πως δεν μπορώ να διαβάσω το ποίημά σας μεαμεροληψία, τη στιγμή που οι κατηγορίες σας εναντίον μου, όπως εκφράζονται σεεπιστολή σας, αλλά δεν θα αναφέρω, παραμένουν ανεπιβεβαίωτες. "

Η Vita εκνευρίστηκε σφοδρά. Η απάντησή της ήταν ένα ξέφρενο τηλεγράφημα:"Τρομοκρατημένη από την επιστολή σας". Αυτό με τη σειρά του προκάλεσεμια ακόμη επιστολή από την Woolf, την ίδια μέρα:

"Τι στο καλό μπορεί να έχω πει στην επιστολή μου για να προκαλέσειτο τηλεγράφημά σας; Ο Θεός ξέρει. Το έγραψα σε πέντε λεπτά, ποτέ δεν το διάβασα,και θυμηθείτε ότι γράφτηκε με μια δόση χιουμοριστικής προφανώς υπερβολής και μεβιασύνη."

Η Woolf εξήγησε ότι είχεενοχληθεί από μια επιστολή που είχε στείλει η Vita λίγο μετά τη δημοσίευση τουτελευταίου βιβλίου της. Είχε απαντήσει στην Vita ζητώντας της ναεξηγήσει ένα σχόλιο που είχε κάνει ότι «μια στιγμή μας μαγεύετε με την υπέροχηπρόζα σας και την επόμενη στιγμή μας εκνευρίζετε με τα παραπλανητικάεπιχειρήματα σας". Ποια ήταν τα παραπλανητικά επιχειρήματα ζήτησε να μάθειη Woolf. Η Vita δεν απάντησε.

«Είναι ένα μάθημα για να μη γράφει κανείς γράμματα», συνέχισε η Woolf μετανιωμένη. «Γιατί υποθέτω,όταν θα διαβάσετε τα αποσπάσματα από τη δική σας επιστολή, θα πείτε ότι δενυπάρχει τίποτα που να προκαλεί ακόμα και στιγμιαία ενόχληση. Και τολμώ να πωότι έχεις δίκιο. Έτσι ας το αφήσουμε. Και απολογούμαι και ποτέ δεν θα γράψωγράμμα τόσο απρόσεκτα ποτέ."

Η Virginia Woolf αποκάλεσε την γραπτήαλληλογραφία «η ανθρώπινη τέχνη, η οποία οφείλει την προέλευσή της στην αγάπητων φίλων» και αφιέρωσε ένα μεγάλο μέρος της συναισθηματικής ενέργειας χρησιμοποιώνταςτην αλληλογραφία για τη διατήρηση των φιλικών σχέσεών της.

Οισημερινές ηλεκτρονικές μορφές της επικοινωνίας ενδέχεται να μην έχουνσυναισθηματικό βάθος, αλλά μας επιτρέπουν να συνδεθούμε πιο γρήγορα καιαποτελεσματικά, από ό, τι εγώ τουλάχιστον θα μπορούσα να κάνω με πένα καιμελάνι. Ακόμα, κι όταν εμείς επωφελούμαστε από αυτά, οφείλουμε πάντα να λάβουμεσοβαρά υπόψη την προειδοποίηση της Woolf, ποτέ να μη γράφουμεαπρόσεκτα. Και αν το κάνουμε, να μετράμε τουλάχιστον μέχρι το 10, να το ξαναδιαβάζουμεπριν πατήσουμε "Αποστολή".

Άλικα κόκκινα

2012-01-30T22:05:00.001+02:00

Περιπλανιόταν ώρες στην άδεια πλατεία και τους γύρω δρόμους.
Έμπαινε, έβγαινε σαν τα ανθρωπάκια στο κεντρικό ρολόι αναζητώντας έναν άνθρωπο.
Άδεια η πλατεία και οι δρόμοι. Τενεκεδόκουτα αφημένα κάτω, απομεινάρια φαγητού και περιτυλίγματος από τα άπειρα φαγάδικα της περιοχής.
Το αεράκι, που φυσούσε που και που, μετακινούσε τις χαρτοπετσέτες κι έκανε κάποιο παραθυρόφυλλο να χτυπά σπάζοντας μια επιμένουσα σιωπή.
Ο χώρος έμοιαζε να έχει εγκαταλειφθεί εσπευσμένα. Τα υπολείμματα τροφής και τα κουτάκια μπύρας και αναψυκτικού, που συναντούσαν τα πόδια της καθώς τα έσερνε από απελπισία και κούραση, αυτό μηνούσαν.
Ένας άνθρωπος. Δεν υπάρχει κανείς; Που εξαφανίσθηκαν; Ένοιωθε την κούραση μακρινού ταξιδιού πάνω της. Αναζητούσε γνώριμους, άγνωστους, κάποιον τέλος πάντων, να ολοκληρώσει την αποστολή. Όλοι είχαν εξαφανισθεί. Οι άνθρωποι που έψαχνε. Είχε μια στυφή γεύση στο στόμα, μια πίκρα, από την απογοήτευση.
Τι ακριβώς συνέβη; αναρωτήθηκε. Το σίγουρο ήταν πως έμοιαζε να είναι ο τελευταίος άνθρωπος αυτής της μικρής πόλης.
Της πέρασε από το μυαλό μην είναι πίσω από τις κουρτίνες και κρυφοκοιτάζουν πίσω από τις δαντέλες; Γρήγορα το απέρριψε. Κοιτάχθηκε καλού κακού μην έχει κάτι που τους τρομάζει, κάτι το ξενικό, το αποκρουστικό. Εκτός από άπειρη σκόνη στο βαρύ αμπέχωνο και τα βαριά παπούτσια δεν πρόσεξε τίποτα.
Τα μαλλιά της. Α ναι! Αυτά!
Αυτά τους τρόμαξαν. Κόκκινα σαν φλόγες μακριά, ξεχτένιστα, πλαισιώναν ακατάστατα το χλωμό της πρόσωπο, αφήνοντας να προβάλλει, μέσα από σκόνη αιώνων, υποψία εκπάγλου ομορφιάς.
Συνέχισε την περιπλάνησή της.
Η κούραση και το αναπάντητο, το επαναλαμβανόμενο, φαινόταν ήδη στον βηματισμό της. Άτονος.
Την εικοστή φορά που μπήκε στην πλατεία ένοιωσε την παρουσία κι άλλου ζωντανού. Το μύρισε, το διαισθάνθηκε, το σίγουρο ήταν ότι το είδε μπροστά της να καταβροχθίζει κάτι που πριν ώρες πρέπει να ήταν κοτόπουλο. Καθόλου δεν ταράχτηκε, συνέχισε την απόλαυση.
Ήταν ένα κακοζωισμένο, μαλλιαρό, θεοβρώμικο, μικρόσωμο σκυλάκι. Όταν πλησίασε αρκετά, απόρρησε κι η ίδια πως και δεν του απηύθυνε την ερώτηση που τόση ώρα τη βασάνιζε. Γύρισε, την κοίταξε, καθόλου δεν τρόμαξε, μετά βίας ξεχώριζαν δύο ολοστρόγγυλα μαύρα μάτια χαμένα πίσω από πλήθος, υπόπτου καθαριότητας, τριχών.
Της φάνηκε ή όχι ότι σαν άνθρωπος σήκωσε το ένα πόδι, σφούγγισε το στόμα, και ξεκίνησε.
Μπροστά αυτός, πίσω αυτή, σ’ ένα νωθρό περίπατο. Άφησαν πίσω τους την πλατεία, την πρώτη ομόκεντρη γειτονιά, και πήραν το δρόμο δυτικά. Τα απρόσωπα εμπορικά δώσαν τη θέση τους στα σπίτια με τα κεραμίδια και τα χρώματα, τις αυλές με τα γιασεμιά, τα αγιοκλιματά, τις γαζίες, τις τριανταφυλλιές.
Ήταν προχωρημένος Μάιος.
Η μαγιάτικη ζέστη, συνηγορούσης και της σκόνης των δρόμων, δεν διευκόλυναν το περπάτημα, αλλά δεν αφαιρούσαν και κάτι από τη σιωπή.
Αυτή σε πλάκωνε. Η απουσία των ανθρώπων, η «άκρα του τάφου» σιωπή, προκαλούσαν ένα φόβο, που σταδιακά εξελισσόταν σε πανικό. Ο σκύλος γύριζε που και που και κοίταζε αν τον ακολουθούσε. Ακόμη δεν ήξερε γιατί το έκανε. Ίσως γύρευε την απάντηση για την ερήμωση της πόλης.
Τι γύρευε αυτή σ’ αυτό το κοιμητήριο; Τι ζητάει σ’ ένα κόσμο μόνη; Και η αποστολή της;
Ποιά απειλή έδιωξε τους ανθρώπους της; Σε ποιά μονοπάτια μπήκαν οι ζωές τους;
Μήπως έχει πεθάνει και δεν το ξέρει; Μήπως αναίτια ζει;
Μήπως γνώριμους ζητάει να διώξει το κακό, το κακό που διαισθανόταν;
Η αιωρούμενη απειλή ακολουθούσε ως ίσκιος όπως αυτή το σκύλο.
Τα χονδροπάπουτσα, καθώς σερνόταν, σήκωναν τη σκόνη ανακατεύοντας την με τις μυρωδιές των κήπων.
Σαν σημείωμα της φάνηκε.
Το σίγουρο ήταν, αν έκρινε από τα αποφάγια, οι άνθρωποι έφυγαν εσπευσμένα. Η απειλή ήταν ξαφνική. Η εκκένωση έγινε «εν μία νυκτί».
Ο λόγος ήταν επιτακτικός. Δεν σήκωνε ολιγωρίες. Είπε να μπει σε κάποιο από τα σπίτια να δει. Μην ήταν κανένας άρρωστος, κανένας ανήμπορος, ηλικιωμένος; Να δει πως τ’ άφησαν. Τακτοποιημένα ή αφημένα όπως σε πανικό; Κι αν την λέγαν κλέφτρα; Αν την πιάνανε την ώρα που δρασκελούσε το κατώφλι;
Αν αόρατα μάτια την παρακολουθούσαν;
Ο φόβος τη λαχάνιασε. Μπορεί και η ανηφόρα.
Ξάφνου ένας υπόκωφος κτύπος έσπασε από μακριά τη σιωπή.
Επαναλαμβανόταν. Νταπ-νταπ.
Το σκυλί έστρεψε ανήσυχο κατά εκεί τα αυτιά του κι ακολούθησε το χτύπο.
Νταπ-νταπ κι από πίσω αυτή.
Επιτέλους κάτι κινείται εκτός από αυτούς. Καθώς πλησίαζαν ο ήχος γινόταν πιο δυνατός.
Ανησυχούσε τώρα για το τί, την προκαλούσε.
Φθάσαν μπροστά σε μια αυλή, με υψηλούς μαντρότοιχους. Η παλιά ξύλινη αυλόπορτα, μισάνοιχτη. Χώθηκε ο σκύλος στο άνοιγμα, παραμέρισε κι αυτή, ακολούθησε από πίσω.
Κάτω από μια συκιά, μια υψηλή γυναίκα, σωματώδης με ανασηκωμένα μανίκια, μαζεμένα φούστα και μεσοφόρια, έσκαβε με έναν κασμά.
Τα μαλλιά της συγκρατούσε λευκό μαντήλι, και οι άσπρες γάμπες της άστραφταν δίπλα σε χώματα, βγαλμένα από πρόσφατο ανοιγμένο λάκκο, χώματα παράξενα, κόκκινα-άλικα. Δίπλα και ανάμεσά τους περήφανα στεκόταν μεγάλα κιούπια.
Μεγάλα κιούπια, δίπλα στα κόκκινα χώματα.
Ο ιδρώτας γυάλιζε σ’ όλο το μέτωπο όταν γύρισε να τους κοιτάξει, το σκύλο κι αυτή.
Έδειξε απορρημένη αλλά για λίγο.
- Βιάζομαι, είπε και ξαναγύρισε στο σκάψιμο. Πρέπει να προλάβω.
- Τους άλλους; τόλμησα να πω. Ο σκύλος γαύγισε δίπλα μου.
- Φύγαν.
- Πού;
- Ποιος ξέρει; Πόλεμος γίνεται. Πόλεμος. Εγώ θάβω τα κιούπια με τυρί, μέλι, λάδι, στάρι. Θα τα χρειασθούν τα παιδιά μου.
- Συ πούθε έρχεσαι; Ξενομερίτισσα μοιάζεις. Αλλόκοτη η θωριά σου. Τα μαλλιά σαν το χώμα είναι κόκκινα. Άλικα, κόκκινα. Τι ζητάς;

- Μαρία με λένε. Η Μαρία του Λάμπη.
- Εγώ; Άμπα δεν φεύγω. Θα μείνω να τελειώσω την ταφή, μέλι, λάδι, στάρι και κρασί. Αντέχουν στο χώμα... ποιό χώμα δηλαδή; Κόκκινο βάφθηκε. Λες από το αίμα; Το αίμα των νεκρών;

- Δεν ξέρω. Εγώ από όνειρο έρχομαι σε όνειρο χάνομαι. Τις μνήμες των νεκρών κουβαλάω. Αναζητάω τους ανθρώπους να τις δώσω. Κάπου να τις εναποθέσω. Μου είπαν: «Τα κόκκινα μαλλιά όσο κρατούν εσύ να ψάχνεις. Μην κουραστείς! Μην σταματήσεις! Ο κόσμος πρέπει να ξέρει. Να ξέρει τους νεκρούς».

English Translation
Title: Crimson Red
Written by Maria Toloudi

She’s been wandering for hours in the empty square and the surrounding streets.
She was coming in and out, like those little figures in the city center clock, in search of a human being.
Both, the square and the streets were empty. Tin cans were ditched on the tarmac, remnants of food, and wrappers from the countless canteens in the area.
The breeze that blew from time to time stirred the paper napkins, and forced a shutter to batter against the wall, breaking a persistent silence.
The whole place seemed to have been abandoned in a rush. That was what the remains of food, beer cans, and soda meant to say, coming in contact with her feet as she dragged and kicked them because of despair and fatigue.
Just a single human. Is there anybody here? Where are they all gone? She felt like fatigue of a long voyage fell upon her. She sought friends, maybe strangers, someone, for cryin’ out loud, to complete her mission. All had disappeared. People that she’s been looking for. She felt a sour taste in her mouth, a bitterness of disappointment.
What did exactly happen, she wondered. She seemed to be the last person in this small town for sure.

It crossed her mind whether they were hidden behind curtains and peeked through the lace. She quickly dismissed that. She looked at herself carefully to make sure there was nothing that might have scared them, something alien, or repulsive. Besides vast amounts of dust on her thick coat and her hefty boots, she didn’t notice anything else.
Her hair. Oh yes! Them!
It was her hair that scared them. Red and long like flames, messy, framing untidily her pale face by allowing, through centuries old dust, an allegedly exceptional beauty to be exposed.
She continued her meandering.
Her fatigue and the unresponsiveness, the monotonous, was already manifested in her pace. Languid.
The twentieth time she entered the square she felt the presence of another being. She smelled it, she sensed it, for sure she saw it in front of her to devour something that few hours ago must have been a chicken. Not at all upset, it continued its delight.
It was a harsh-living, hairy, dirty, little dog. After she came close, she wondered how she didn’t ask it the question that distressed her for so long. It turned around, it looked at her, not at all frightened, you could hardly distinguish two perfectly round black eyes, lost behind the swarm of bristles of questionable freshness.
It seemed to her that it lifted one foot like a man, sponged its mouth and departed.
With the dog in front and her in the back, they continued a lethargic walk. They left the square behind, and then the first nearby neighborhood, and took the street to the west. The impersonal commercial sites were swapped for houses with roof tiles and colors, courtyards with jasmine, grapevines, and roses.
It was close to the end of May.
The May heat, reinforced by the dust of the roads, did not make the walking easier, but also did not deprive anything of the quietness.
It was the silence that overwhelmed her. The absence of people, the cemetery-like stillness initiated an anxiety that gradually turned into panic. The dog turned around and looked, to see whether she was still following. Yet she didn’t know why she did it. Maybe she looked for an answer about the desolation of the city.
What was she looking for in that cemetery? What was she looking for in this world all of her own? How about her mission?
Which menace drove her people away? Which pathways have their lives turned to?
Had she already died and she wasn’t yet aware? Does she still live without a reason?
Or is she looking for friends to chase the wickedness away, the evil that she felt approaching?
The hanging peril followed her like a shadow, just like she followed the dog.
Her brogan stirred the dust, mixing it with the scent of gardens.
It appeared to her as a paper-note.
Sure thing, if she had to guess from the food leftovers, people must have fled in a rush. The threat was unexpected. The evacuation took place "overnight".
The reason was compelling. It couldn't accommodate delays. She thought of entering one of the houses to see. Whether there were any people left in it, ill, helpless, elderly. To see how they had abandoned the house. Tidy or deserted like in a rush? What if they blamed her to be a burglar? What if they caught her when she stepped over the threshold?
What if unseen eyes were still watching her?
She gasped from anguish. Maybe from the uphill walk.
Suddenly a thud broke the silence from far away.
It kept repeating. Dap-dap.
The dog twisted restless its ears in that direction and went after the beat.
It advanced... dap-dap, and her behind it.
Finally, something other than them appeared to be moving. As they approached the sound became louder.
She was now worried about what it was; it excited her.
They arrived in front of a courtyard with huge walls. The old wooden gate stood half open. The dog pressed through the opening, she stood aside and she trailed behind.
Under a fig tree, a tall beefy woman with raised sleeves, an amassed skirt and petticoats, was digging with a pick.
A white scarf held her hair together, and her pale legs were gleaming beside the earth plucked from a recently dug pit; strange soils, crimson red. Beside and between them large pots stood proudly.
Large sized pots they were, alongside the red soil.
Her sweat sparkled all over her forehead as she turned to look at them, her and the dog.
She appeared worrisome, but not for long.
- I’m in a hurry, she said, and went back to digging. I have to catch up.
- The rest of them? I dared ask. The dog barked beside me.
- They've left.
- Where to?
- Who knows? There’s a war going on. A war. I’m concealing the pots with cheese, honey, oil, and wheat. My children will need it.
- How about you? Where do you come from? You look like a stranger. A peculiar face you got. Your hair is red as the soil. Scarlet, red. What are you looking for?
- My name is Maria. Maria of Lampis.
- Me? No way, I’m not going. I’ll stay here to complete the burial, honey, oil, wheat and wine. They are quite resilient to the soil; what kind of soil has this become anyways? It’s been tinted red. Would you say it’s the blood? The blood of the dead?
- Don’t know. I come from a dream; into a dream I will be lost. I am bearing the memories of the dead. I am seeking out the human beings to pass them to. Somewhere to lay them down. They told me: "As long as your red hair stands, keep searching. Don’t get exhausted! Don’t rest! People have to find out. To learn about the dead."

Φωτοδότες απο τη Ζηνοβία μου !

2012-01-28T20:19:00.001+02:00

PHOTODOTES: the making of from Zenovia Toloudi on Vimeo.
PHOTODOTES, a ‘machinic’ installation, explores the manipulation of natural and artificial light in space, architectured to perform in 3 stages: collecting, transferring and emitting light. The experimentation discusses phenomena related to lack of light, like the lack of vitamin D, depression, women’s cycle patterns irregularities, and work separation from exterior conditions. By augmenting the individual and collective perceptual mechanism, PHOTODOTES emphasizes how light’s relation to energy and the survival leads to well-being of people.

*PHOTODOTES is the plural form of the greek: φωτοδότης = giver of light, luminary

Project credits:
Design: Zenovia Toloudi
Research: Zenovia Toloudi, Ute Meta Bauer (MIT Art, Culture, and Technology), George Toloudis
Construction: Zenovia Toloudi, George Toloudis, Panagiotis Stamboulidis @ Stamboulidis Panagiotis Workshop in Alexandroupolis, Greece
Gallery Installation: Zenovia Toloudi, Dominic Tschoepe, Dimitris Papanikolaou
Photography: Dominic Tschoepe, Dimitris Papanikolaou, Zenovia Toloudi
Music: Philip Glass
Movie: Zenovia Toloudi
Special thanks to: Maria Toloudi, Yannis Stratakis, Theodoros Koukos, Marrikka Trotter, Jonathan Santos, Evelyn Rytz

Η Ρούλα, ο Λάκης και η Queen

2012-01-25T19:01:00.000+02:00

Πρόσφατα ήρθε στη γειτονιά των συνεργείων η Ρούλα.

Η Ρούλα ή Σιδερή σύμφωνα με την ταυτότητά της.
Η Ρούλα με το ξανθό μαλλί και τα χυτά πόδια. Η Ρούλα που με το νάζι και τη χάρη της άλλαξε το κλίμα του ισογείου, εκείνο των λαδιών, της μουντζούρας, του μεροκάματου, των άγουρων παιδιών και μακρινών ταξιδιών. Περπατούσε και το κάθε της βήμα τάραζε τα παλληκάρια. Η χάρη της μούδιαζε τα μέλη. Αυτή τη χάρη και ένα ζευγάρι διαμαντένια καλαθάκια στα αυτιά τα κληρονόμησε μαζί με το όνομα απ’ τη Βυσσιώτισσα γιαγιά της.
Τα τελευταία εκνεύριζαν τον συμπαθέστατο κύριο Σωκράτη τον σύζυγό της. Του θύμιζαν ότι 15 χρόνια γάμου δεν τιθάσευσαν το αγριοκόριτσο της ζωής του.
Η Ρούλα και ο κ. Σωκράτης έχουν διαφορά ηλικίας 30 μόνο χρόνια. Ενωματάρχης στο χωριό της την πλάνεψε ή έτσι νόμιζε και την πήρε 15χρονη. Του διέφευγε πλήρως ότι η Ρούλα από τα 12 το ’χε κάνει τάμα να την “κοπανήσει” από το χωριό με οποιονδήποτε τρόπο, με δάσκαλο, μονιμά, χωροφύλακα ή μυλωνά, λεπτομέρεια.
Γύρισαν τους νομούς της Θράκης και της Ανατολικής Μακεδονίας με κάμποσες μεταθέσεις που αντιστοιχούσαν επίσης σε λαμπρούς έρωτες της Ρούλας.
Γρήγορα εξοικειώνονταν και ακόμη πιο γρήγορα έκανε δεσμούς. Η διαφορά με τον κύριο Σωκράτη στάθηκε ολέθρια για το γάμο τους. Αισθμαίνοντας πάντα την ακολουθούσε στα καπρίτσια και στα πείσματά της. Διαρκώς της χρωστούσε.
Τον τελευταίο καιρό της χρωστούσε, έλεγε, αυτοκίνητο, καινούριο. Στα συνεργεία έτρεχε η Ρούλα μια και δυο και εκνευριζόταν. Εκνευριζόταν μέχρι το Σάββατο.
Με το που μπήκε στο μαγαζί τον είδε.
- Το αφεντικό λείπει.
Καλέ τι παίδαρος! Τι πόδια και από μάτι σκίζει.
- Το ονοματάκι σας.
- Λάκης.
- Καλέ τι Λάκης, Τριαντάφυλλος.
- Τι θα ήθελε η μαντάμ;
Την καλοκοίταξε και αφήνιασε ως άτι.
Της Ρούλας ξεχείλιζαν όλα.
Ζουμερή ως φρέσκο ροδάκινο, σκέφθηκε.
Λίγο οι ζέστες, λίγο η μοναξιά. Του άρεσε και αυτή τον κάρφωνε με το μάτι.
Πετάρισε το βλέφαρο και απάντησε λιγωμένα.
- Το ψυγείο πάλι τρέχει.
- Θα το δούμε. Όλα στο χέρι μας είναι. Τι την έχουμε την τέχνη. Θα περιμένουμε τον μάστορα;
- Όχι. Μου κάνετε κι εσείς.
Μωρέ μου παρακάνετε.
Ο Λάκης έσκυψε πάνω στο ψυγείο και αυτή απολάμβανε πόδια και γλουτούς.
Μεσολάβησαν μερικές άνευ λόγου επισκέψεις μέχρι που στην τελευταία, ο Λάκης απουσίαζε από το χώρο. Ταράχτηκε.
Ο μάστορας της λέει,

- Κυρία Ρούλα θέλετε κάτι; Τρέχει τίποτα;
- Ναι...όχι έχετε δουλειά, να πηγαίνω.

Που;
- Μια άλλη μέρα θα περάσω...
- Όπως θέλετε κυρία Ρούλα.
Η Ρούλα προχώρησε προς την άσφαλτο να πέσει ή να μη πέσει στις ρόδες των κινούμενων οχημάτων. Μαύρη απελπισία.
Την πάτησες άγρια, μου φαίνεται, Ρούλα.
Ψυχραιμία.
Βυθισμένη στις σκέψεις είδε, ένοιωσε ένα κύμα αέρος και έναν όγκο στο πλάι της να σταματά μαζί με τον αέρα.
Ο Λάκης πάνω στο άτι του. Τι άτι του δηλαδή, μια Africa Twin και αυτός αφρικανός με μαύρο σορτσάκι και μια λάβα να τυλίγει αναβάτη και μηχανή.
Μετατράπηκε η Ρούλα εις λίθον.
Να τον προσκυνήσει, να τον αγκαλιάσει, να τον μασουλήσει, τί;
Φαίνεται το βλέμμα της ξεφεύγει της μετατροπής και παρέμεινε εκφραστικό, γιατί πως να δικαιολογήσει κανείς την όλη αβρότητα του Λάκη περί βόλτας.
Άγνωστη η απάντηση.
Το σώμα της πήρε πρωτοβουλίες πάλι και εγκαταστάθηκε πίσω του.
Η φούστα της παρανέβηκε, τα πόδια της αγκάλιασαν το κάθισμα και τα χέρια της τανάλια στη μέση του. Έγειρε το σώμα πάνω του στην αρχή από τον πόθο να γίνει ένα μαζί του και ύστερα από την ώθηση της εκκίνησης. Το στήθος της εμπόδιζε, δημιουργούσε κενό, με λίγο σπρώξιμο, ως στρείδι κόλλησε πάνω της.
Ο θόρυβος της μηχανής, οι κραδασμοί της τάραξαν τα σωθικά της. Το αεράκι της έφερνε μυρωδιά από γκάζι, ιδρώτα, after-shave και αλμύρα.
Το σώμα της εξαφανίσθηκε. Ο Λάκης, η μηχανή κι αυτή είχαν γίνει άνεμος.
Ένας άνεμος ερωτιάρης, ένας άνεμος δυνατός, ένας άνεμος φλογισμένος, ένας άνεμος λυσσαλέος.
Μια φλογισμένη υπερταχυνόμενη μάζα είχαν γίνει. Μια μάζα κινούμενη εκτός ορίων. Τα όρια είχαν καταργηθεί. Μια διάσταση υπήρχε η ευθεία - και μ’ αυτήν τείναν να ταυτισθούν. Η ταχύτητα τους και η ορμή τους, κατήργησε τους όγκους.
Το φως ένος απριλιάτικου ήλιου άστραψε στον καθρέπτη και εκεί ήταν που η Ρούλα τον αντάμωσε, τον είδε. Συνάντησε τη ματιά του. Γύρισε, την φίλησε. Πότε; Δεν κατάλαβε. Το είδε στον καθρέπτη; Ή όντως γύρισε και της χάρισε τα χείλη του σε ένα φιλί γρήγορο όπως ο άνεμος.
- Φτάσαμε. Θα κατεβείτε;
Και που να πάει; Αυτή είχε γίνει άλλη. Η κόρη του ανέμου. Δεν ήταν η Ρούλα. Η Ρούλα του πλαδαρού κυρίου Σωκράτη. Ήταν η Ρούλα του Αφρικάνου. Η Ρούλα μιας εμπειρίας 750 κυβικών και ενός 22 χρόνων αναβάτη με βυσσινί χείλια, χρυσόξανθες τρίχες, ελεύθερου και ατίθασου ως η “Βασίλισσά” Του.

English Translation
Title: Roula, Lakis and the Queen
Written by Maria Toloudi

Roula arrived recently in a neighborhood with automobile workshops.
Her full name, Roula Sideri, according to her ID card.
Roula with her blond hair and her fine shaped legs. Roula, with her mannerisms and charm, changed the atmosphere in the shop-floor, one of motor oils and dirt, of daily wages, of an immature youth and far away voyages. She walked and her every step troubled the lads. Her grace numbed their body parts. She had inherited her charm and a pair of diamond earrings, as well as her name, from her Vyssiotissa grandma.
The latter irritated adorable Mr. Socrates, her husband. It reminded him that 15 years of marriage were not enough to tame the wild woman of his life.
Roula and Mr. Socrates differed in age by a mere 30 years. As a police sergeant in the village, he seduced her, or so he thought, and made her his at the age of 15. He wasn't aware that Roula had already made a vow since she became 12 to escape from the village in every possible way, with a teacher, a career military, a policeman or a miller, that would be merely a detail.
They wondered around the prefectures of Thrace and Eastern Macedonia where he got transferred, also matching some of Roula’s dazzling love affairs.
She became swiftly /span>familiar, and even more speedily she built relationships. The age difference with Mr. Socrates proved disastrous in their wedding. Panting heavily, he permanently followed her in her whims and tantrums. He was continuously indebted to her.

Lately he owed her, he’s been saying, a new automobile. Roula visited the workshops in the area and got increasingly irritated. Until that Saturday.
As soon as she entered the store she saw him.
- The boss is out.
My Gosh, what a gorgeous lad! What a pair of legs, and his eyes, to tear you apart.
- Your teeny-weeny name, please.
- Lakis.
- My Gosh, why Lakis, it’s Triantafyllos.
- What would the Lady desire?
He looked at her intensely and stampeded like a horse.
All of Roula’s candy parts kept rolling over.
Juicy like a fresh peach, he thought.
Maybe owing to the heat, maybe as a result of solitude. He fancied her and she’s been nailing him with her eyes.
She fluttered her eyelids and responded with lust.
- The oil cooler's leakin' again...
- I see. Everything in under control. What else for are we the expert? Are we gonna wait for the boss?
- No need. You’re just fine.
You’re much more than just fine, she thought.
Lakis bent over the cooler and she enjoyed looking at his legs and buttocks.
Some follow-up unnecessary visits to the workshop took place until that last one, when Lakis was absent from the site. She looked disturbed.
The boss says,
- Mrs Roula, did you want anything? Something wrong?
- Yeah... no, you’re too busy, I gotta go.
Where to?
-I’ll come over another day...
- As you wish, Mrs. Roula.
Roula walked towards the asphalt road, ready to throw herself to the wheels of the passing vehicles. An abysmal despair.
Roula, you got screwed big time, seems to me.
Keep cool.
Absorbed in her thoughts she saw, she felt a wave of breeze and a bulk at her side, stopping along with the breeze.
It was Lakis riding his horse. And what a horse this is, an Africa Twin, and him, as an African too, with black shorts and a lava heat surrounding the rider and his motor.
Roula froze into stone.
Do what next? Adore him, hug him, chew him, what?
It seemed her gaze looked more than inviting and stayed quite expressive, because, how can anyone explain Lakis’s overall courtesy about a ride.
The answer remains unspecified.
Her body took again the initiative and she moved behind him.
Her skirt pulled higher, her legs hugged the seat firmly, and with her arms she gripped him on his waist. She leaned her body onto his, initially from lust and the desire to become one, and then from the thrust of the motor spurt. Her bosom obstructed him, it kept her at a distance, but with a little nudging, he glued himself as an oyster onto her.
The sound of the engine, and the wobbling shook her guts. The breeze brought to her the smell of gas, of sweat, of after-shave and saltiness.
Her body vanished. Lakis, the motorcycle and her had turned into an air stream.
A flirtatious wind, a powerful wind, a blazing wind, a fierce wind.
A flaming accelerating mass they had become. A mass moving out of bounds. The constraints were gone. There was only one dimension left, a straight line - and they almost became one with it. Their speed and momentum obliterated the volumes.
The light of the April sun flashed in the mirror and it was there that Roula looked at him. She saw his gaze. He turned, and kissed her. When exactly did it happen? She hasn't realized. Did she simply watch it in the mirror? Or did he actually turn around and offered her his lips in a swift kiss, like the wind.
-We arrived. Shall you get off?

Go where to? She had become someone else. A daughter of the wind. It wasn’t Roula anymore. Roula of flabby Mr. Socrates. She was Roula of the African. Roula with the experience of a 750 cc and a 22 year old rider with crimson lips, goldenblond hair, free and untamed just like his own "Queen".

Φαλακρό, Δράμα

2012-01-23T14:24:00.001+02:00

Φαλακρό, Δράμα, a set on Flickr.

Απο τη χθεσινή μας αποστολή.

Ανεκπλήρωτα

2012-01-22T01:56:00.000+02:00

Τον σταμάτησα και του είπα,

ο χρόνος ειναι τετελεσμένος,

το διόρθωσα,

και είπα πεπερασμένος.

Επέμενε,

ο χρόνος τώρα αρχίζει.

--------------------------

Το δάκρυ ρώτησε το άλλο.

Γιατί τόση βιασύνη;

Η επιθυμία εμφανίστηκε.

Αυτή πάντα προστάζει.

Είναι που εμείς την ακολουθούμε,

όταν οι άλλοι υψώνουνε τον φράχτη.

Ίσως μας συντρέξει η ελπίδα,

και βρούμε το δρόμο της λύτρωσης.

…το χώμα νότισε.

--------------------------

Πόσες φορές σε αναζήτησα;

Πόσες φορές χανόσουν καθώς σε πλησίαζα;

Ήσουν η ηχώ νόμιζα των ονείρων.

Μου είπαν η ηχώ είναι φυσικό φαινόμενο.

Τι παράλειψη!

Δεν ρώτησα αν τα όνειρα έχουν ηχώ.

English Translation

Title: Unfulfilled

Written by Maria Toloudi

I stopped him and said,

time is finite,

I rephrased it,

and said, time is over,

He insisted,

it’s only now that time commences.

--------------------------

One tear asks another.

Why in such a hurry?

Desire has just showed up.

It’s her who always commands.

We merely follow her,

when others raise the barrier.

Maybe hope comes to our rescue,

and we find a way to salvation.

… The soil became wet.

--------------------------

How many times have I sought you out?

How many times have you vanished as I came closer?

I thought you were the echo of my dreams.

I been told that echo was a natural phenomenon.

What an oversight!

I haven’t asked whether dreams could echo at all.

Η γιάτρισσα

2012-01-14T13:31:00.004+02:00

Η Φώτω ξύπνησε νωρίς, στάθηκε στο παράθυρο και κοίταξε πέρα, στα βουνά. Ο Μάιος είχε μπει για τα καλά, τα δένδρα φορούσαν το ανοιχτόχρωμα φύλλωμά τους, αυτό που επιτρέπει να είναι ορατά τα κλαδιά τους.
Ντύθηκε για την περίσταση. Πρώτα φόρεσε τα «σκφούνια». Πέρασε το πουκάμισό της. Έστρωσε το γιακά με τα «μπιντέμνια», φόρεσε τη μάλλινη φούστα πανω από το «μαλακόφι». Φόρεσε το γιλέκο με το χρυσό σιρίτι και πάνω από αυτό το φουστάνι – σήμερα διάλεξε το βελούδο. Έφτιαξε το «κρέπι» στο κεφάλι και φόρεσε την «μπόλκα».
Όπως της έπρεπε αυτής και του αντρός της. Ντύθηκε για να συναντήσει τον Αγά.
Η Φώτω πήρε τον Γιώργη άνδρα. Στεκόταν καλά κι έτσι έπρεπε να σταθεί δίπλα του. Ο γάμος τους έγινε με προξενιό από την αδελφή της νονάς της, την Καλλιόπη.
Το τυπικό των διατυπώσεων του γάμου τηρήθηκε όπως έπρεπε. Το «ζωνάρι της παρεξήγησης» δεν το άπλωσαν οι συγγενείς του γαμπρού και τα κλειδιά από τα σεντούκια της Φώτως ήταν μια αρμαθιά στα χέρια του γαμπρού, όπως και τα κανίσκια για τους καλεσμένους πολλά και πλούσια. Όχι ότι ήταν παρακατιανή, όμορφη δεν ήταν, αλλά είχε στητό παρουσιαστικό, το κυριότερο τέχνη κρατούσε από τη μαμάνα της. Ήταν μαμή. Τα μυστικά της γέννας και όλα τα βότανα γνώριζε. Ένα ένα τις τα ορμήνευσε η μαμάνα της, άλλα τ’αφηκε και γραμμένα. Γιατρικά για το κάθε πάθημα. Αυτός ήταν ο λόγος της επίσκεψης στον Αγά.
Από των Φώτων πάει κι έρχεται στο κονάκι. Σήμερα επίσημα θα του πει «Το έργο μου το έφερα εις πέρας. Ό,τι μπόρεσα έκανα». Πέντε μήνες πάει κι έρχεται κάθε μέρα.. Μόνη, της μήνυσε να πάει, η καρδιά της κόντεψε να σπάσει, το φως χάθηκε, η γη γύριζε
Λες να χωλιάστηκε από τους νιους που γύριζαν τα Φώτα;
Μήπως από τα «βρεξίματα»; Σαν νιόπαντρη είχε πάει κι αυτή με τον Γιώργη στα γλέντια. Μην του μαρτύρησαν τίποτα απ’ τις κουβέντες; Παλικάρια όλο λένε.
Μέχρι να φτάσει, την ψυχή της θα έχανε. Ο Γιώργης την άφησε έξω από την πόρτα του αυλόγυρου, μαντρότοιχου δηλαδή. Διέσχισε την πλακόστρωτη αυλή, άδεια από ανθρώπους. Απειλητική σιωπή. Όλα γκρι και μουντά, το κρύο πάγωνε μύτη, αυτιά και χέρια. Ούτε και η «πόλκα» της την προστάτευε. Σήκωνε κάθε λίγο το γούνινο γιακά, αλλά τι να σου κάνει. Οι γυναίκες ήταν για μέσα και τα ρούχα τους δεν έμοιαζαν να προστατεύουν έξω, στον ήλιο και στο κρύο.
Βαριά το καλοκαίρι. Πώς ίδρωνε στο πανηγύρι της Παναγιάς θυμάται, πώς κρυώνει τώρα σκέφτεται.
Ένα τραγούδι, κλάμα ακούστηκε που σου ξεσχίζει την καρδιά. Αναζήτησε την πηγή του σπαρακτικού τραγουδιού. Μέχρι να την εντοπίσει, άγριες φωνές και χτυπήματα το διέκοψαν.
Συνέχισε τον δρόμο της κι η καρδιά της το χτυποκάρδι. Τα πόδια της όλο και σκάλωναν. Τώρα έφτασε τις σκάλες, την πόρτα. Να χτυπήσει το ρόπτρο, να μην το χτυπήσει; Χτύπησε και γρήγορα ένας ευνούχος την έμπασε μέσα.
Πέρασαν ένα σκοτεινό χωλ, μπήκαν σε μια μεγάλη σάλα με χαλιά και λιγοστό φως. Μυρωδιά από μελισσοκέρι, τριαντάφυλλο και υγρασία της τρύπησε τη μύτη. Διέσχισαν τη σάλα, μαζί με τα βήματα άκουγε και τους χτύπους της καρδιάς της.
Ας ελπίσουμε ότι δεν τους ακούει ο συνοδός της, ούτε ο οικοδεσπότης.
Αυτόν τον συνάντησε με όλη του την μεγαλοπρέπεια και τα στολίδια του να κάθεται στο γραφείο του.
Από τότε που τα Σέρβια γίναν Σαντζάκιο, αυτός είχε μεγάλα δικαιώματα, αλλά κι έγνοιες.
Μόλις την είδε, σηκώθηκε, και χωρίς περιστροφές της μίλησε στη γλώσσα της.
«Αρρώστησε η γυναίκα μου» της είπε. «Πλήγιασε το κορμί και τα μαλλιά της πέφτουν. Έμαθα ότι είσαι γιάτρισσα.»
«Εγώ γιάτρισσα; Όχι, τα βότανα ξέρω και στις γέννες τρέχω. Τον άνθρωπο βοηθάω.»
«Να δούμε τι θα κάνεις με αυτήν. Ό,τι δεις κι ακούσεις πες ότι δεν έχεις μάτια κι αυτιά. Οδήγησέ την πίσω στα δώματα» διέταξε τον ευνούχο. «Στο εξής μαζί του θα συνεννοείσαι, ότι ζητήσεις στην διάθεσή σου. Από σένα μόνο καλά μαντάτα περιμένω.»
Χαιρέτησε κι έφυγε.
Όταν αντίκρισε την κυρά του με το ζόρι κράτησε τη φωνή της. Παρόλο τον πλούτο του οντά και της φορεσιάς της παρέμενε ένα πλάσμα για να στέκεται μακριά από τα μάτια του κόσμου. Ένα θλιμμένο χαμόγελο ήταν η μόνη ενθάρρυνση για τη συνεργασία τους.
Πέντε μήνες πήγε κι ήρθε.
Οι πληγές φύγαν, τα μαλλιά πήραν να βγαίνουν και το χαμόγελο έγινε πλατύ και χαρούμενο.
Κάθε πρωί και βράδυ η Φώτο διέσχιζε την πλακόστρωτη αυλή, κάθε πρωί και βράδυ το ίδιο μοιρολόι. Μια φορά πίσω εκεί στα μπουντρούμια, στις σιδεριές, τον είδε.
Μελαχρινό πρόσωπο με γένια μαύρα και σγουρά, μάτια μεγάλα μέσα σε μαύρους κύκλους, κολλημένος πάνω στα σίδερα. Τούφες-τούφες ξέφευγαν τα σγουρά του μαλλιά στο φως. Ατίθασα κι άγρια. Αυτά δεν είχαν υποκύψει.
Το αίμα ανέβηκε στο κεφάλι. Μυρωδιά καμένου ξύλου και στάβλου την κατέκλυσε.
Ήταν και πριν και δεν το πρόσεξε; Έκανε να πάει προς τα εκεί. Τα πόδια της είχαν κολλήσει. Ξανά οι αγριοφωνάρες κι αυτή επιτάχυνε το βήμα για το σπίτι.
Να φύγει. Την σκλαβιά την άφησε πίσω. Μπροστά της τι ήταν; Νόμιζε η λευτεριά. Οι χτύποι της καρδιάς άλλο της είπαν.
Ο Αγάς, τα τζαμπράζια τους, τα σίδερα, το παλικάρι, ο φόβος, το θλιμμένο τραγούδι, το όριο. Ποιος είναι μέσα στα σίδερα, έξω από τα σίδερα, ποιο ανεπαίσθητο παραπάτημα, ποια λοξάδα σε πάει πού;
Και η δική της αγωνία. Βότανα, βότανα, δοκιμές, ματζούνια και αλοιφές. Νύχτες στο υπόγειό της να φτιάχνει γιατρικά, να δοκιμάζει συνταγές, να ακολουθεί τα δράμια στη ζυγαριά. Η απειλή του αποτελέσματος να τη λιώνει. Τα μάτια της σαν του παλικαριού είχαν γίνει. Ο φόβος και η αγωνία την κύρτωσε. Το λάθος τον πήγε στα σίδερα. Το δικό της εκεί θα την πάει.
Κακοπερνεί με τον Γιώργη, είπαν. Μουρμούριζαν. Την κοιλιά της παρατηρούσαν. Καλά που το στεφάνι στο «μαλακόφι» κρατούσε τη φούστα φουσκωτή και έτσι λίγο κρυβόταν. Ποιος τους λογάριαζε;
Πόσο χρειαζόταν να πιάσει αντικριστό κελί με τον νιο;
Μαζί της κι ο Γιώργης αγωνιούσε και ταλαιπωριόταν.
«Κοίτα τη δουλειά σου. Κάτι θα γίνει.»
Η μάνα της στα εικονοστάσια ξημεροβραδιαζόταν.
«Ο Θεός μαζί σου, παιδί μου. Υπομονή.»
Τον Μάρτη φάνηκε η γιατρειά να δίνει σημάδι κι αυτή να αναθαρρεύει.
Όμως ο θρήνος; Πρωί και βράδυ της θύμιζε το μετέωρο της ζωής της, το ρηξικέλευθο του πειράματος, την αγριότητα του κατακτητή, το αβέβαιο μέλλον της. Ο νιος το μέλλον τραγουδούσε, μια των Σερβίων, μια το δικό του.
Τον Απρίλη, με το Πάσχα, αναστήθηκε κι αυτή. Η κυρά πήρε το απάνω της και για να την ευχαριστήσει για το Πάσχα, τη γιορτή των γκιαούρηδων, της χάρισε τόπι ύφασμα μεταξωτό από την Βενετιά.
Μαζί με την άνοιξη, άνοιξε κι η ψυχή της, φτερούγισαν οι ελπίδες, αλλά δεν πήγαιναν και πολύ μακριά, σκάλωναν στα κάγκελα του νιου και του νου.
Αντί για καλημέρα και καληνύχτα της έστελνε τη θλίψη του με όσους στίχους του επέτρεπαν οι φύλακες και δεσμώτες του.
Σήμερα όμως οι ελπίδες της φτερούγισαν και πέταξαν ψηλά στην Παναγιά, ήξερε ότι μήτε αυτή θα ακούσει ξανά το κλάμα της φωνής του, μήτε κι αυτός θα τραγουδήσει.
Μπήκε στη σάλα, όπως την πρώτη ημέρα. Τώρα είχε περισσότερο φως και το τριαντάφυλλο σκέπαζε το μελισσοκέρι.
Δίπλα στον Αγά, η κυρά λαμποκοπούσε, μάτια, στόμα, διάπλατα φωτισμένα.
«Κυρά Φώτω, ήρθε η ώρα της ανταμοιβής σου. Οι υπηρεσίες σου τελείωσαν και η χαρά ήρθε στον οντά μας. Άξιο το έργο σου. Στ’ άξιο έργο, άξια τιμή πρέπει. Κι εμείς θα σου την δώσουμε.»
«Τίποτα δεν θέλω, Αγά μου. Οι κόποι μου στην υπηρεσία του ανθρώπου θυσιάστηκαν. Έγιανε η κυρά. Η χαρά δική μου και της μαμάνας μου, η ψυχή της που αναπαύεται αγάλλεται με το θαύμα.»
«Κι η χαρά μας πρέπει να πάρει μορφή, αλλιώς χαμένη πάει.» «Λέγε», την πρόσταξε.
«Αν ήταν να ζητήσω, μήτε μάλαμα, μήτε ασήμι, μήτε πετράδι εγώ επιθυμώ. Μόνο τη λευτεριά του νιου στα σίδερα θέλω. Νιος είναι, μάνα κι αγάπη τον καρτερούν. Αν είναι να ’χω ανταμοιβή, αυτός σαν πουλί να πετάξει πέρα στα κάστρα. Ο θρήνος του σύντροφος και παρηγοριά ήταν στο δύσκολο έργο μου, μήνυμα να μην τα παρατήσω, και να, Αγά μου, τα καταφέραμε.»
Ο Αγάς κοκκίνισε, άσπρισε, κοίταξε την κυρά του, την Φώτω, κι είπε «Ας είναι. Χαλάλι σου, γιάτρισσα, και τους οχτρούς μου σήμερα σγχωρνάω.»

μπιντέμια – άσπρη δαντέλα κεντημένη με βελόνι και μεταξωτή κλωστή
μαλακόφι – φούστα χασιδένια
μαμάνα – η γιαγιά
σκφούνια – οι μάλλινες κάλτσες, άσπρες με λουλούδια
βρεξίματα – έθιμο για τους νεόνυμφους και αρραβωνιασμένους. Τους βρέχουν μέχρι να τάξουν τραπέζι
Σαντζάκιο (περιφέρεια): Το 1882 ιδρύεται στα Σέρβια από τους Τούρκους αυτόνομο Σαντζάκιο (περιφέρεια), στο οποίο υπαγόταν οι Καζάδες (Νομαρχίες) Ελασσόνας, Σερβίων, Κοζάνης – Καιλαρίων (Πτολεμαΐδας), Ανασελίτσης (Σιάτιστας), Γρεβενών, Κατερίνης και Δεσκάτης.

English Translation
Title: The practical Doctor
(Written by Maria Toloudi - May 2011)

Foto woke up early, stood at the window and looked across to the mountains. May had arrived for good, and the trees wore their light-colored foliage such as their branches were still visible.
She got dressed for the occasion. First, she put on her wool socks. She wore her chemise next. She straightened her white lace collar, braided with fine silk thread, and then wore a second wool over her cotton skirt. She put on her waistcoat with the golden chevron, and above this she wore her dress - she picked the velvet this morning. She arranged her scarf on her head and put on a Sunday coat. She dressed like she was up to the task, in honor of her husband too. Dressed to meet with Agha.
Foto was married to Yorgo. He came from a good standing; she therefore had to maintain herself at his worth. Their marriage was the result of matchmaking by her sister's godmother, Calliope.
The typical formalities of the wedding were properly respected. The groom’s relatives did not stretch the ‘girdle of misunderstanding’, and the keys of Foto’s coffers were a bunch in the hands of the groom, like the delicacies and table treats for the guests were rich and abundant. Not that she was second rank; she wasn’t too beautiful, but she had a firm appearance, and the main thing was the craft that she learned from her grandma. She was a midwife. She knew all the secrets of childbirth and she knew a lot about herbs. Her grandma trained her about all these one by one, and she even left written instructions to her. Treatments for each ailment. This was the reason for her visit to Agha.
She’s been going back and forth to the lavish house since Epiphany. Today she was going to formally tell him, "My work is done. I did everything I could." She’s been in and out for five months.
She had to come alone, he had ordered her; her heart beating wild, the light disappearing, the ground spinning.
Could he be angered by the youngsters who wondered in the streets during Epiphany?
Or was it the ‘wetting’? As newly married, she had also attended various feasts with Yorgo. Could somebody have told him about those conversations? The young ones do gossip about everything.
Until she arrived, she felt like her soul could escape her body. Yorgos left her outside the gate of the courtyard, better said, the heavy walls. She traversed the paved and empty patio. An ominous silence. Everything gray and dull, the cold froze her nose, ears and hands. Not even her coat could protect her. She raised from time to time her furry collar, but what do you expect? Women are born to live inside, and their garments do not seem to protect them outside, either under sunshine or a freezing cold.
The summer felt heavy. She recalls how badly she had sweated during Mary’s Assumption, and how cold she feels now.
She heard a song, a cry that slashed her heart into pieces. She looked for the source of the heartbreaking ballad. Before she could spot it, wild yelling and beating ended it.
She continued to march and her heart continued its wild heartbeat. Her legs stumbled. She had now arrived at the stairs, the front door. Beat the knocker, or not? She beat it rapidly and a eunuch let her in.
They traversed a dark corridor, and entered a large hall that was covered in carpets under a dim light. Mixed scent of beeswax and roses, and the humidity pierced her nostrils. They crossed the dusky hall. Along with her steps, she could hear the pounding of her heart.
Hopefully it couldn’t be heard, either by her attendant or the host.
She met him sitting at his office with all his splendor and decorations.
Ever since Servia was merged with Santzakio he obtained many entitlements, but troubles as well.
When he saw her, he stood up and spoke bluntly in her own dialect.
"My wife got sick" he said. "Her body is full of wounds and her hair falls off. I heard you are a practical doctor."
"Me, a doctor? No, I know about herbs, and I do deliveries. I just help people."
"Let's see what you can do for her. Everything you see and hear around here, pretend you’re like you had neither eyes nor ears. Bring her to the chambers" he commanded the eunuch. "Henceforth you will interact with him, whatever you need you’ll get. From you, I only await good news."
He nodded and left.
When he saw his Mistress she could barely hold a cry. Despite the wealth of the compartment and her dresses she remained a creature that should stay away from people’s eyesight. A sad smile was the only encouragement for their collaboration.
Five months passed by.
The wounds disappeared, her hair started growing again, and her smile became wide and joyful.
Every dawn and dusk Foto has been crossing the paved patio, every dawn and dusk she witnessed the same mourning. One day she saw him, back there in the dungeons, the jail-bars.
A dark face with a black and curly beard, big eyes in black circles, stuck on the bars. Tufts of his curly hair surged in the light. Boisterous and wild. These had not surrendered.
The blood rose to her head. Smell of burning wood and the barn flooded her.
Was he there before and she didn’t realize? She tried to go there. Her legs were blocked. A wild yelling came again and she rushed her steps to get home.
She wanted to get out of there. To leave slavery behind. What was there lying in front of her? She reckoned it was freedom. Her heartbeat suggested otherwise.
Agha, their armor, the jail bars, the young lad, the fear, the gloomy song, the constraint. Who is behind bars, who’s outside, which trivial mishap, which foolishness brings you where?
How about her own torment? Herbs, herbs, testing, medications and ointments. She spent whole nights in the basement preparing cures, testing recipes, watching the grams on the weighing scale. The threat of the outcome was melting her. Her eyes became like the young lad’s. Fear and distress bent her. A misstep brought him behind bars. One of her own would bring her there too.
She’s not happy with Yorgo, they gossiped. They murmured. They watched her abdomen. A good thing that her underskirt crown kept her dress inflated and she could thus hide it away. Who cares about them anyways?
What would it take to get jailed in the opposite cell with the lad?
Yorgos was anxious and suffering along her side.
"Mind your business. We’ll get somewhere. "
Her mother spent days and nights in front of the shrines.
"God be with you, my child. Have patience."
During March, the treatment seemed to reveal signs of improvement and she got encouraged.
However, what about the lament? Dawns and dusks reminded her of her life’s unknown, the audacity of her experimentation, the ferocity of the conqueror, her ambiguous future. The young captive sang about the future too, his own and that of Servia.
In April, along with Easter, she was resurrected too. The Mistress improved considerably, and in order to show her gratitude she gave her a present for Easter, the fête of the slaves, a bulk of silk cloth from Venice.
Along with the spring her soul blossomed, her hopes fluttered, but they didn’t go very far; they stumbled upon the young lad’s jail bars and those of her mind.
Instead of good mornings and goodnights he sent to her his grief by means of such lyrics that the guards and his captors would allow him.
However, today her hopes fluttered and flew sky-high to the Virgin; she knew that she would neither hear the crying of his voice again, nor will he chant anymore.
She entered the hall, just like the first day. There was more light this time and the scent of roses concealed the smell of beeswax.
At the side of Agha, the Lady sparkled, her eyes and mouth looked widely brightened.
"Mrs. Foto, about time to reward you. Your services are done and joy came to our house. Your work was worth it. A worthy job deserves a generous price. And we’re gonna give it to you."
"There’s nothing I desire, my Agha. My effort was spent in the service of a human. Her Ladyship has been cured. It’s my personal delight and my grandma’s, her soul, rest in peace, must be rejoicing the miracle. "
"And our joy should take a shape, or it will get wasted otherwise." "Speak up," he commanded.
"If I were to ask anything, I’d want neither gold, nor silver, nor a precious stone. Only the freedom of the young lad behind bars is what I want. He’s too young, a mother and a lover are expecting him. If I were to receive a reward, he should be left to fly like a bird over the castles. His lament was my companion and solace during my challenging toil, it was a message not to give up, and, my Agha, we eventually became victorious."
Agha blushed, he got pale, he looked at his Mistress, at Foto, and then said, "So be it. Whatever you want, doctor, I can even forgive my enemies today."

Λάσπη

2012-01-11T14:54:00.003+02:00

Καθώς έβλεπε, στην οθόνη της τηλεόρασής της, το τεράστιο ζώο να κυλιέται στη λάσπη, ένιωσε ακόμη μία φορά την απέχθεια για την συγκεκριμένη υγρή μάζα. Τα χρόνια κύλησαν, τουλάχιστον 60, όμως στη θέα της βίωνε την απειλή της.
Μίκραινε και αισθανόταν ανήμπορη μπροστά στην ματαίωση που σηματοδοτούσε. Ο σχολιαστής διευκρίνισε ότι το λασπόλουτρο είναι ευεργετικό για το ζώο, το προστατεύει. Όπως κάποια λασπόλουτρα κάποτε, είχε ακούσει, θεράπευαν ανθρώπους. Άνδρες, γυναίκες βουτηγμένοι στη λάσπη απολάμβαναν την επαφή μαζί της, παιχνίδιζαν όπως στο νερό και ευελπιστούσαν, όπως διέκρινε στα μάτια τους, τα μόνα ακάλυπτα από τη λάσπη, την ίαση του παθημένου σώματός τους.
Η δική της λάσπη, μόνο το σπίτι της έσωσε. Καμία ίαση ψυχικού τραύματος δεν επέφερε.
Παρέμεινε για χρόνια το αντιπαθητικό υλικό. Δεν έπλασε ούτε κουλουράκια με αυτήν, ούτε έχτισε καμαρούλες.
Το μόνο που ήξερε ήταν ότι κάθε Κυριακή του χειμώνα κατέβαιναν από το σπίτι μέχρι τον Άγιο Ελευθέριο φορώντας τα παλιά παπούτσια και έχοντας στο χέρι τα καλά για να τα βάλουν λίγο πριν τον πρόναο, πριν εισέλθουν εντός του ναού για λειτουργία ή κοινωνία. Μια διαδικασία υπό τα κοροϊδευτικά βλέμματα των άλλων παιδιών και κυρίως των εξαδέλφων που έμεναν παραπλεύρως του ναού.
Δεν μπορεί βεβαίως να ξεχάσει το ταξίδι στην Ορεστιάδα με το μεγάλο φορτηγό του θείου, που κατέληξε εις όλεθρον, όταν παρά τις οδηγίες να παραμείνουν εντός του οχήματος, οι δύο ξαδέλφες κατέβηκαν από το φορτηγό, προκειμένου όπως νόμιζαν να διασκεδάσουν και το πόδι της με το χειροποίητο καφέ παπούτσι, το πρώτο μη δετό, βυθίστηκε στη λάσπη μαζί με το πόδι ως το γόνατο και γρήγορα, ζηλεύοντας θαρρείς, ακολούθησε το άλλο.
Το καφέ, μη δετό παπούτσι ποτέ δεν ευρέθη. Ίσως το έφερνε αργότερα κάποιος πρίγκιπας, αλλά και αυτός είχε χαθεί στη λάσπη των καιρών.
Τραγικότερη θύμηση περί λάσπης η παραμονή των Χριστουγέννων των επτά χρόνων της. Μόλις την προηγούμενη χρονιά είχε ανακαλύψει την γοητεία του ασημόχαρτου των σιγαρέτων, όταν το λαμπερό χαρτί γινόταν το μαγικό ραβδάκι και μεταμόρφωνε καρύδια, αμύγδαλα και κουτάκια στα χέρια της νηπιαγωγού της.
Ένα χρόνο μάζευε τα χαρτάκια και τύλιγε καρύδια, αμύγδαλα, έφτιαχνε γιρλάντες. Τα μανταρίνια θα τα άφηνε στο τέλος. Ένας ασημί θησαυρός κρυβόταν κάτω από το κρεβάτι της. Με τα μικρά της χεράκια τύλιγε, πίεζε, έφτιαχνε μεταμορφώσεις. Ζωντάνευε τα ασημόχαρτα απ’ όλους, χώρια τα θελήματα που πρόθυμα εκτελούσε για να αποσπάσει από θείους, φίλους, συγγενείς και πελάτες του φούρνου της γιαγιάς τα περιζήτητα χαρτάκια.
Τα Χριστούγεννα πλησίαζαν και ήδη είχε λάβει υπόσχεση δένδρου από τον καραμαλή θείο. Αυτός κάθε μέρα ήταν στους δρόμους, ένα κλαδί θα της έφερνε. Τις υποσχέσεις του τις κρατούσε και έφερε κλαδί αγρίου κέδρου. Όσο το ύψος της. Το είχε βάλει μέσα σε ένα τενεκέ από λάδια φορτηγού, το στερέωσε με χώμα και το τοποθετήσαν στο μικρό καμαράκι κουζίνα, σαλόνι, δίπλα στη σόμπα στριμωγμένο και αυτό, όπως και όλοι τους.
Μέρες το στόλιζε με τα έργα της. Έφτιαξε και χρυσά μανταρίνια, κάλυψε με μία άσπρη πλεκτή φανέλα το κουτί, έφτιαξε κεριά, τεμαχίζοντας τα της Ανάστασης και το καμάρωνε. Άφησε, επίσης, ένα πάνινο πακέτο δικής της κατασκευής, κάτι σαν τυλιγμένο μωρό, δίπλα με ασημί φωτοστέφανο στο πάνω μέρος, υπονοώντας το Θείο Βρέφος σε μια αυτοσχέδια φάτνη. Η χαρά της ήταν τόση που έχανε τα λόγια της, τρέχοντας γύριζε από το σχολείο, να προσθέσει κάτι, να αλλάξει θέση, να μαστορέψει.
Τα φώτα θα τα άναβε ο μπαμπάς την παραμονή για να υποδεχτούν τον Χριστό και ίσως κάτι άφηναν κάτω από το δέντρο και οι άλλοι.
Ακόμη και ο Απόστολος ο αδελφός της αν και αρκούδιζε δεν το πλησίαζε. Ίσως το φοβόταν, ίσως το θαύμαζε.
Αυτή το θαύμαζε. Έσκυβε και σηκωνόταν, οι μακριές κοτσίδες πήγαιναν κι ερχόταν. Ως και τις κορδέλες της θυσίασε για την ομορφιά του δέντρου της, δεξιά και αριστερά δύο φιόγκοι άσπροι καμάρωναν. Καμάρωνε και αυτή. Ήθελε όλοι να το δουν. Τους καλούσε όλους και οι υποσχέσεις λέγαν «θα έρθουμε ανήμερα».
Αυτό το ανήμερα αργούσε, αλλά πλησίαζε μέχρι που ήρθε η παραμονή.
Μια βροχή ημερών είχε κάνει την αυλή βάλτο και τους δρόμους να μοιάζουν με οργωμένο χωράφι.
Παρ’ όλα αυτά, επανέλαβε τη γνωστή ρουτίνα λίγο πριν νυχτώσει πήγε να φωνάξει τον πατέρα από το καφενείο.
Τον περίμενε από το μεσημέρι. Τα κάλαντα τα είχε τραγουδήσει, η αγορά κόντευε να κλείσει, όταν γύρισαν σπίτι με τον Απόστολο στο καροτσάκι, αφού είχαν εξαντλήσει το «κάντε μια βόλτα και έρχομαι», αλλά δεν ήρθε, τα παράθυρα στη γειτονιά άρχισαν να φωτίζουν.
Κάθε λίγο πήγαινε στην πόρτα να δει μήπως και έρχεται. Η εντολή ήταν ρητή, αυτός θα άναβε τα κεριά.
Μέσα στο σκοτάδι, στην βροχή προσπαθούσε να αναγνωρίσει την φιγούρα του. Μια βουτούσε το βλέμμα στο σκοτάδι, μια το έστρεφε στο δέντρο. Ο αδελφός της είχε αποκοιμηθεί στον καναπέ, βυζαίνοντας το δάχτυλο. Η μάνα της πήγαινε και ερχόταν στην κατσαρόλα και μουρμούριζε ή έτσι της φαινόταν. Εκείνη έλεγε ότι έψελνε. Αυτή για μουρμούρα της έμοιαζε και έτσι παρέμεινε. Όταν άρχισε να κουράζεται έμενε περισσότερη ώρα στον καναπέ και λιγότερη στο παράθυρο μέχρι που τα μάτια της βάραιναν.
Πριν την προσταγή «ώρα για ύπνο» πήρε την μεγάλη απόφαση. Το δέντρο που με τόσο κόπο και υπομονή έφτιαξε θα το φώτιζε με ή χωρίς αυτόν.
Βουτάει τα σπίρτα δίπλα από την γκαζιέρα και επωφελούμενη την απουσία της μάνας της, στο άλλο δωμάτιο, υποτίθεται την κρεβατοκάμαρα, αρχίζει να ανάβει τα κεριά.
Πρώτο κερί, δεύτερο, το τρίτο και μια λάμψη, ως θαύμα, τύλιξε το δέντρο που άρχισε να καίγεται και να τσιτσιρίζει καθώς είχε καταξεραθεί τόσες μέρες δίπλα στη σόμπα. Μαζί με αυτό άρχισε να τσιρίζει και αυτή. Ορμάει μέσα η μάνα της, βουτάει το δέντρο ουρλιάζοντάς της και ξεσπώντας πάνω της το παράπονο, την κούραση και την αναμονή του ασώτου, ανοίγει με το άλλο χέρι την πόρτα και πάρ’ το έργο τέχνης ξαπλωμένο μέσα στις λάσπες κάτω από την βροχή με τις φλόγες να υποχωρούν. Με δάκρυα στα μάτια, δάκρυα βουβά, το κοίταζε και το θρηνούσε μισοκαμμένο, λερωμένο, θλιβερό. Κάπου-κάπου ένα ασημένιο καρύδι της έστελνε μικρό λαμπύρισμα, σαν φιλί μες την νύχτα μη και σταματήσουν τα δάκρυά που έπεφταν βροχή. Αδυνατούσε. Έργο δύσκολο για καρύδια ακόμη κι αν έχουν ασημόχαρτο.
Λάσπη, η λάσπη το έπνιξε και την ομορφιά του κατάστρεψε, αλλά το σπίτι το έσωσε.
Εκείνη, έμεινε στην πόρτα φοβισμένη, παγιδευμένη στη φωνή της μάνας της, κοιτώντας το λασπωμένο δέντρο, ακυρωμένο, όπως και οι προσδοκίες της.
Της έφταιγαν οι λάσπες.

English Translation
Title: The mud
(Authored by Maria Toloudi)

As she watched that huge animal on her TV screen bathing in the mud, she felt an aversion for the wet mass. At least 60 years passed by, but seeing it again made her experience its threat.
She felt herself shrinking and helpless in front of the disaster that it implied. The commentator stated that the mud was beneficial to the animal; it protects it. Like mud baths healed people, she had heard one day. Men, women steeped into the mud, and enjoyed the contact with it, playing around like in water and hoped for the cure of their suffering body, as she could clearly see this in their eyes, their only mud-free body parts.
Her own mud saved only her house. It didn’t provide any cure for any emotional trauma.
For years it remained an offensive material. She never created any cookie shapes with it, and she neither built little toy chambers.
Only thing she remembered was that every Sunday during winters they descended from the house to St. Eleftherios wearing their old shoes and hand carried their clean ones to put them on right in front of the entrance, before entering the church to attend the liturgy or receive the Holy Communion. A process that occurred under the teasing gaze of other children, and especially of their cousins, who happened to live alongside the church.
Certainly she couldn’t forget the trip to Orestias with her uncle’s heavy truck that resulted in a disaster when, despite instructions to stay inside the vehicle, the two cousins descended from the truck, to have a little fun presumably, and her foot with a handmade brown shoe, the first one without strings, sank in the mud up to her knee, and quickly, as if it was envious, it was followed by her other foot.
The brown shoe without the shoestrings was never found. Maybe a prince would bring it later to her, but he too was lost in the mud of time.
An even more tragic mud event happened during Christmas Eve, when she was seven years old. It was only the previous year that she discovered the appeal of the tinfoil in cigarette boxes, when the glowing paper was turned into a magic wand and transformed walnuts, almonds and cans in the hands of her kindergarten teacher.
During a whole year she collected the tinfoils and she wrapped walnuts with, almonds, she created garlands. She kept mandarins for last. A silver treasure was hidden under her bed. With her little hands she wrapped, she pressed, she created transformations. She brought to life the tinfoils from everybody, not to mention the little jobs she willingly performed to elicit the cherished papers from her uncles, friends, relatives and customers of her grandmother's bakery.
As Christmas approached, her uncle from Cappadocia promised her a tree. He was outside all day long; he could bring just a branch to her easily. As he used to keep his promises, he brought her a wild cedar twig. It was as tall as she was. He put it in a truck-oil vessel and he anchored it with soil, and placed it in a small room, serving as the kitchen, the living room, right next to the stove, itself squeezed in the short space as well, like everything else.
She’s been decorating it for days with her handiworks. She even built golden tangerines; she covered the box with a white knitted undershirt, she made candles, dissecting them from those of the Resurrection, and she stared at it feeling proud. She also left a canvas pack of her own manufacture, something like a wrapped baby, next to the silver halo on top, implying it was the Divine Child in a makeshift crib. Her joy was such that she lost her speech, she ran home from school, added something, changed positions, and handcrafted something new.
Dad would turn on the lights on the Eve to welcome Christ, and perhaps others might leave something under the tree too.
Even her little brother Apostolos did not approach it although he could already crawl. Perhaps he was afraid of it, perhaps he awed it.
She admired it. She bended down and stood up, her long braids flew back and forth. She sacrificed even her ribbons for the beauty of the tree; two white bows stood bragging right and left. She looked proud as well. She wanted everyone to see it. She invited them all and they promised, “we shall be coming on the day itself.”
‘The day itself’ was not coming quickly enough, but it was getting close, and eventually the Eve arrived.
Rain that lasted several days had turned the garden into a swamp and the streets looked like plowed fields.
Nevertheless, she reiterated the familiar routine and just before nightfall she went to look for her father at the cafe.
She’s been waiting for him since lunchtime. She had already sung the carols, the market was about to close; they came back home with Apostolos in the pushcart, after they had exhausted the "go for a little walk and come back", but he didn’t come home yet, the windows in the neighborhood began to get lit and brighter.
Every once in a while she went to the door to see whether he was on his way home. The mandate was explicit: he was the one who would light the candles.
In the darkness, through the rain she’s been trying to recognize his figure. One moment her gaze plunged into the darkness, another she turned towards the tree. Her brother had fallen asleep on the couch, sucking his finger. Her mother walked around the pots while muttering, or it seemed so. Herself claimed it was chanting. To her though it sounded like murmuring and so it stayed. Getting increasingly tired, she remained longer on the couch, and stood less at the window, until her eyes felt heavier.
Before the instruction "it’s bedtime" was given, she made the big decision. With or without him, she’d shed light to the tree that she created with such effort and patience.
She grasps the matches from beside the gaz-cooker, and benefiting from the absence of her mother in another room, presumably the bedroom, she begins to light the candles.
First candle, second, third, and then a flash, like wonder, wrapped the tree that started to burn and sizzle, as it had dried up completely during many days beside the stove. Along with this she started to scream. Her mother rushes in, dips the tree screaming at her and avenging her grumble, fatigue and the expectation of the prodigal, opens the door with her other hand and there goes the artwork, lying in the mud under the rain with the flames quickly receding. With tears in her eyes, muted tears, she looked at it and she mourned it half-burnt, dirty, and sad. From time to time a silver nut sent to her a short shimmering, like a kiss in the dark to stop the tears that were running like the rain. The gleaming was getting weaker. It was a hard toil even for nuts wrapped in tinfoil.
The mud, the mud had drowned it and destroyed its beauty, but it spared the house.
As for her, she was left at the door scared, trapped in her mother's voice, looking at the muddy tree, lost, just like her hopes.
She’s been blaming the mud ever since.

Μισό ρεβίθι

2012-01-10T15:06:00.000+02:00

Είχε σηκωθεί από νωρίς. Με το που άνοιξε τα μάτια έψαξε κάτω από το κρεβάτι για τα καινούργια του παπούτσια, δυο μαύρα στρογγυλομούτσουνα σκαρπίνια με κορδόνια. Τα τελευταία, ήσυχα αναπαυόταν στο μπροστινό μέρος, δείγμα ότι κανείς δεν τ’ άγγιξε. Τα σημάδια που είχε βάλει εξακολουθούσαν να μην καλύπτουν το τρίτο οριζόντιο τμήμα τους.
Άδικος ο φόβος και η αγωνία, γιατί ένα άλλο ζευγάρι ακριβώς το ίδιο, βιζαβί και απεναντίας, υπήρχε ελαφρώς μεγαλύτερο, του αδελφού του, του Πασχάλη.
Δώρο και των δύο της γιαγιάς της Τότας για το Πάσχα. Οι νουνές ακουσίως ή μη απούσες. Σήμερα Μεγάλη Πέμπτη θα κοινωνούσαν, όχι ότι θα σπάζαν τη νηστεία, τουλάχιστον νομίμως.
Τα κόκκινα αυγά πρέπει να ετοιμαζόταν γιατί η μυρωδιά του ξυδιού μαζί με ίχνος αυγουλίλας ήταν διάχυτη. Ο δε θόρυβος των κατσαρολιών το επιβεβαίωνε.
Μετά, το προς νερού του και το νίψιμο των χεριών και προσώπου, μπήκε στην κουζίνα.
Πάνω στο τραπέζι υπήρχαν αραδιασμένα κόκκινα αυγά, γυαλισμένα με λάδι στην πιατέλα, άλλα ακόμη στις κάλτσες, πριν αποκαλυφθεί το λευκό τριφύλλι, το χρυσάνθεμο, το φύλλο τριανταφυλλιάς, κι άλλα παραπονεμένα και σπασμένα στο τσίγκινο πιάτο.
Η γιαγιά έδινε οδηγίες που μάλλον προς γκρίνια έφερναν και στο μάστορα της βαφής, τη σιωπηλή μάνα. Τα παχουλά χεράκια της κόκκινα σαν της κομψούς, όπως και η ποδιά της, αλλά το πρόσωπο, φεγγάρι λαμπερό και χαμογελαστό. Η δημιουργία παραμέριζε τη θλίψη που όριζαν οι μέρες.
Αυτές τις μέρες κι ο ίδιος το ένιωθε. Ενώ βούρκωνε όταν έβλεπε το ακάνθινο στεφάνι στο όμορφο πρόσωπο του Ιησού, κάτι του έδινε μια αφάνταστη χαρά.
Παραμονή του Λαζάρου και χοροπηδούσε σ’ όλο το δρόμο από το σχολείο στο σπίτι.
Χώρια η εικόνα της Παναγιάς.
- Πώς άντεξε τόσο πόνο.
Για τον Χριστό είχε απαντήσει η γιαγιά η Τότα από πολύ νωρίς του το ξεκαθάρισε.
- Μ’ αυτός, πουλί μ’, είν’ Θεός, όλα τ’ αντέχει για μας τους άχρηστους. Γι’ αυτό κοίτα μην τον δυσαρεστήσεις και πικραθεί.
Λόγος ίσον νόμος.
Όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα αρνάκι ήταν, πριν και μετά τη μεταλαβιά.
Ούτε το τσουρέκι δοκίμαζε κι ας έσπαζαν οι μύτες όλο το Μεγάλο Σάββατο.
Ο τα πάντα Θωρών ήταν και Παρών και Θωρών, σύμφωνα με την κυρά Τότα για τον Γκίκα, τον Πασχάλη, την αφεντιά της, όλη την Ταύρη και φυσικά την οικουμένη.
- Και τον μπαμπά βλέπει; Στα καράβια;
- Αυτόν όχι μόνο τον θωρεί, αλλά και τον προστατεύει από τους απολίτιστους, τους αβάπτιστους, τα νερά και τις ξέρες, τους εχθρούς εν γένει.
Ούτε νερό μην πιεις, μ’ ακούς; Δεν πιάνει η μεταλαβιά. Αλλιώς πώς θα αντέξεις τα μαρτύρια των «οβριών»;
Στη μασίνα μπουμπούνιζε η φωτιά και τα ρεβίθια ήδη χοροπηδούσαν μέσα στην κατσαρόλα.
Ο Πασχάλης ακόμη στο στρώμα με αποτέλεσμα να μπήξει την τρυφερή φωνούλα της η μάνα, αυτήν που νεκρούς ανασταίνει. Ένα μακρόσυρτο «Πασχάληηηηη», λες και εκεί έβγαζε το άχτι της για την πεθερά που από το πρωί μέχρι το βράδυ νουθετούσε, δεν άρεζε, απέρριπτε, σχολίαζε, κακολογούσε την Παγώνα, την πρώτη νύφη της, τη Δωροθέα, τη δεύτερη, την Τριάδα, την τρίτη και παρούσα, ακολουθούσαν της γειτονιάς, του χωριού, της οικουμένης με εξαίρεση τα έργα τα δικά της, της μανούλας της και κάπου κάπου των αδελφών της.
Οι κόντρες αυτών των γυναικών, μαζί με την απουσία του πατέρα, τον έκαναν σιωπηλό έως αμίλητο, κλεισμένο στον εαυτό του και ονειροπόλο. Έτσι είπε η καινούργια δασκάλα στη μάνα του.
Κι αυτός χάρηκε, όλη μέρα έκλεινε το επίθετο… «ο ονειροπόλος, του ονειροπόλου, τον ονειροπόλο», μη χρειαστεί να το κλίνει, κάνει λάθος και η δασκάλα με το φιστικί φόρεμα δυσαρεστηθεί και φύγει ή αλλάξει το ονειροπόλος προς το «αβανάκης», όπως τον χαρακτήρισε μακρινός συγγενής μιλώντας για την αφεντιά του, όταν θείες παίνευαν τους τρόπους του και την καθαριότητά του.
Δεν έμοιαζε με τ’ άλλα παιδιά.
Γι’ αυτό όλα τα μικρότερα ξαδέρφια ήθελαν τα ρούχα και τα παπούτσια του, όταν μίκραιναν, κι όχι του αδελφού του του Πασχάλη.
- Καλέ, αυτά είναι σαν αφόρετα, σχολίαζαν στη θέα τους.
- Χρυσοχέρα νοικοκυρά η μάνα του.
Ναι, ας μην τα πρόσεχε αυτός και οι χρυσοχέρες θα κάναν θαύματα.
Όμως σήμερα το πρωί φρόντισε την εμφάνισή του ιδιαίτερα. Έβαλε το κοντό παντελόνι, κατασκεύασμα της κυρά Τότας από παλιό του μπαμπά, λευκό πουκάμισο και σοσόνια άσπρα ολοκαίνουργια. Έβρεξε και τα χέρια με κολόνια Μενούνος, δώρο του μπαμπά τα Χριστούγεννα, τα πέρασε πάνω από το χτεσινοξυρισμένο κεφάλι, όπου σκαλώναν πάντα στα πεταχτά του αυτιά. Το τελευταίο τον ενοχλούσε, αλλά δεν είχε σημασία.
- Στο σόι μας οι άνδρες έχουν μεγάλα αυτιά, είπε η κυρά Τότα και το θέμα θεωρήθηκε λήξαν.
Αυτός, ως ήσυχος, ουλές στο κεφάλι δεν είχε. Του Πασχάλη, το αυλάκωναν μικρές, μεγάλες, βαθιές ουλές από πετριές και άλλα αιχμηρά αντικείμενα προς μεγάλη λύπη του βεβαίως, όπως και τα γόνατά του. Παρ’ όλο το τρίψιμο, παρέμεναν μαυριδερά, σε αντίθεση με τα δικά του που ήταν σαν κοριτσιού. Προέκυψε μονομερής αναποτελεσματικότητα και στο χτεσινό λουτρό εν όψει της σημερινής μεταλαβιάς.
Τελευταία έβαλε τα παπούτσια και με πολλή προσοχή επιμελήθηκε το δέσιμο. Τα έστρωσε. Έκανε ένα δυο βήματα επί τόπου μην και χαλαρώσουν.
Η ημέρα απαιτούσε και την καλή της πράξη γι’ αυτό επιμελήθηκε και του Πασχάλη, του οποίου κατά γενικήν ομολογίαν τα χέρια δεν πιάναν τίποτε. Αυτός, σύμφωνα πάντα με τη γιαγιά Τότα, έμοιαζε στο άλλο σόι, τους ανίκανους κι άτεχνους.
Πήγε να διαμαρτυρηθεί, να κατσουφιάσει, αλλά το κατάπιε μήπως και γίνει αντιληπτός από Τον πάντα Θωρών κι αμαρτήσει.
Ο Πασχάλης ως συνήθως είχε βάλει μερικά ρεβίθια κατά το συνήθειο να ψηθούν στην πλάκα της μασίνας μια και αδιαφορούσε για μουντζούρες στα χέρια, μαύρα νύχια και άλλα συναφή.
Φεύγοντας τα βούτηξε στην τσέπη.
Φιλήσαν το χέρι της γιαγιάς, τους αγκάλιασε, η Τριάδα αναστέναξε για τον κύρη της και πατέρα τους, σταυροκοπήθηκε η κυρά Τότα για τον απόντα υιό, ευχήθηκαν για την καλή του ώρα και βγήκαν στον δρόμο.
Ο Πασχάλης ασυναίσθητα ή σκοπίμως, ως γνωστό ζιζάνιο, ίσως, ποτέ δεν ομολόγησε το λόγο, του έδωσε μισό ρεβίθι, αυτό που αυτός δάγκωσε και για τη νοστιμιά του επικαλέσθηκε τη γνώμη και γεύση του Γκίκα. Αυτός ασυναίσθητα το έβαλε στο στόμα ένιωσε τη νοστιμιά της δικής τους πατέντας στραγαλιών και συμφώνησε με τον Πασχάλη.
Ήδη μπαίναν στο προαύλιο της εκκλησιάς, όπου και συνειδητοποιώντας το πραχθέν έγκλημα έβαλε τα κλάματα και κατηγόρησε τον Πασχάλη.
- Εσύ φταις που δεν θα κοινωνήσω.
- Εγώ θα κοινωνήσω. Δεν είναι κακό. Ούτε λάδι δεν έχουν.
- Δεν πρέπει τίποτα να φας. Ούτε νερό λέει η γιαγιά.
- Και πού το ξέρει; Το διάβασε; Ούτε τα γράμματα του μπαμπά δεν διαβάζει.
- Το ξέρει, της το είπε ο παπά-Λάμπρος.
- Ε, τότε πες του σαν καλό παιδάκι που είσαι «Παπά-Λάμπρο, αμάρτησα και δεν θα κοινωνήσω».
Η λειτουργία ήταν ένα μαρτύριο.
Ένα βουβό κλάμα.
Όλοι σκέφθηκαν
- Τι ευαίσθητο παιδί.
- Καλέ αυτό πλάνταξε.
- Δεν είναι και καλό, αγόρι πράμα, να κλαίει. Στις ημέρες μας πρέπει να είσαι σκληρός. Ποιες μέρες, δεν πρέπει να υπάρχει σαφής οριοθέτηση. Όπως στο μικρό εκκλησίασμα δεν υπάρχουν ξένοι. Μια οικογένεια είναι και ήταν.
Γρήγορα ο παπά- Λάμπρος εντόπισε τον Γκίκα, τα δάκρυα και την απροθυμία να πλησιάσει το Άγιο Δισκοπότηρο.
- Γκίκα, τον προστάζει, πλησίασε.
Πλησιάζει ο Γκίκας με χαμηλωμένα μάτια. Άτεκνος ο παπα-Λάμπρος είχε ιδιαίτερη συμπάθεια στα μικρά παιδιά, στα αγόρια, κυρίως στα ήσυχα κι ονειροπόλα, όπως ο Γκίκας.
- Δε θα μεταλάβεις;
- Όχι, τώρα, δεν μπορώ, και έσκυψε κι άλλο το κεφάλι, θα ’ρθω την Ανάσταση.
- Γιατί, του λέει, για να δω, και του σηκώνει το κεφάλι από το πηγούνι.
- Έφαγα μισό ρεβίθι. Δεν το ήθελα. Ο Πασχάλης μου το έδωσε.
- Και κάνεις έτσι για μισό ρεβίθι; Παιδί είσαι, δεν πειράζει. Ο Χριστός όλα τα συγχωρεί και κυρίως αυτούς που γλιστράνε σε ένα ρεβίθι.
Άνοιξε το στόμα του και άφησε μέσα του να κυλήσει η Ευλογία παρασύροντας τα δάκρυα και τις ενοχές του μισού ρεβιθιού.

English Translation
Title: Half a chickpea
(Authored by M. Toloudi)

He woke up early. With half-opened eyes he looked under the bed for his new shoes, two black round-pointed loafers with shoelaces. The latter were resting quietly in the front, a sign that no one had touched them. The marks that he had scribbled on the floor, right where he placed them, as a proof of intrusion in case someone maliciously handled them, divulged no incidents.
His fear and anxiety were in vain, because another pair, exactly the same, on the opposite side, slightly larger, belonged to his brother, Paschalis.
Both were Easter presents to the two of them by grandma Tota. Their godmothers, willingly or not, were nowhere near. Today, even on a Holy Thursday, they could still receive Communion, without implying that they would abandon the fast unlawfully before the Resurrection.
The red Easter eggs were about to be done, as the smell of vinegar accompanied by a trace of odor of eggs appeared quite pervasive. The noise of the cooking pots confirmed that too.
After his toilet ritual and the washing of hands and face, he entered the kitchen.
Red eggs were scattered on the table on a platter, polished with oil, but were still inside nylon socks, before their white clover was uncovered, the chrysanthemum, the rose leaves, with more of them lying broken and mournful on a tin plate.
Grandma addressed rather nitpicking comments to the mother, the master of egg coloring, who remained silent. Her plump hands were red as the local gipsy women’s, very much like her own apron, but her face was like a glowing moon and smiling. Creativeness evaded the sorrow that was inferred by the holy week.
He felt exactly the same during that week. While he got teary when he saw the thorny crown on Jesus’s beautiful face, there was still something else that gave him incredible joy.
It was the Eve of Lazarus and he sprung all the way home from school.
Not to mention Virgin Mary’s image.
- How did she bear so much pain?
Concerning Jesus, grandma Tota had already answered that; she had cleared it up very early on.
- But he’s just God Himself, my child; He can endure everything on behalf of all of us, who are so useless. So, mind that you don’t disappoint Him and then He feels bitter about it.
Her statement became the law.
Throughout the Easter week he remained blameless as a lamb, before and after the Communion.
He didn’t even taste the Easter bread, regardless how its scent penetrated his nose during the entire Holy Saturday.
According to Mrs. Tota, He, who sees everything, was both omnipresent and saw everything, Ghika, Paschalis, her own, the entire village of Tavri, and naturally the entire universe.
- Can He see Dad too? In his travels?
- Not only He looks after him, but He also protects him from the barbarians, the unbaptized, the waters and the reefs, and all the enemies, in general.
You must not drink, not even water, do you listen to me? Communion won’t count otherwise. How else could you bear the plagues committed upon you by the "Infidels"?
The fire produced loud sounds of burning wood inside the stove, and chickpeas were already jumping in the pot.
Paschalis was still under the sheets, thereby triggering his mother’s tender little voice, one that revived the dead. A beeping "Paschaliiiii" as if she avenged her grudge against her mother-in-law, who preached from morning till night, and didn’t like anything the did, rejected, commented upon, and blamed Pagona, her first daughter-in-law, Dorothea, the second, and Triada, the third and the undersigned, followed by the whole neighborhood, the village, and the entire universe except the works of her own, her own mommy and occasionally her brothers.
The rows among those women, combined with the absence of his father, made him silent and muted, isolated and dreamy. His new teacher said that to his mother.
He was quite delighted about those news, and he therefore conjugated the adjective during a whole day "the dreamer, of the dreamer, to the dreamer" in case he needed to do the same in class too, and if he’d get it wrong, the teacher in her peanut color dress would be disappointed, and he’d have to either abandon the ‘dreamer’ nickname or change it to ‘dumbass’ as some distant cousin once called him, when his aunts were praising his manners and cleanliness.
He wasn’t like other children.
That's why all his younger cousins wanted his clothes and shoes, when they didn’t fit anymore, not those of his brother Paschalis.
- Gee, these look like they’ve never been used before, they commented when they saw them.
- A golden-handed housewife, his mother is for sure.
Well yes, if he wasn’t quite careful himself, no golden-handed were able to produce such miracles.
However, this morning he took care of his appearance exceptionally well. He put on his shorts, Tota’s handicraft from dad’s own clothes and worn out, a white shirt and brand new white ankle socks. He wetted his hands with Menounos cologne, dad's Christmas present; he rubbed them over his freshly shave-trimmed haircut from the day before, but his hands seemed to be always hindered by his protruding ears. This slightly bothered him, but it didn’t matter much, anyway.
- In our family men have always had big ears', said Mrs Tota and the matter was closed.
As he was not a wicked boy, he had no scars on his head. Paschalis’ head, was furrowed by small, large, deep scars from stone throwing and other sharp objects, obviously to his great regret, as were his knees too. Despite the rubbing, his knees remained dirty and dark, unlike his own that looked clean like a lassie’s. Same thing even happened during yesterday’s bath of them both in view of today’s communion.
Last, he put on his shoes and engaged in the shoelace binding very attentively. He straightened them up. He took a couple of steps on the floor to make sure they don’t get loose.
Also, the setting required a good deed for the day; he therefore had to look after Paschalis’ too, whose hands were too clumsy per universal acknowledgment. He resembled those from the other side of the family, according to grandma Tota that is, who were incompetent and unskilled.
He was about to protest, to frown, but he swallowed it, not to be seen by Him who watches upon everything, and therefore commit a sin.
Per the usual custom, Paschalis put some chickpeas on the stove, as he was quite indifferent about smearing his hands, having black nails and the like.
Upon departing he grabbed them into his pocket.
They kissed grandma’s hand, she hugged them, Triada sighed thinking about her master and their father, Mrs. Tota did the sign of the cross about her absent son, they all wished him well and came out to the street.
Paschalis, unwittingly or intentionally, as a usual troublemaker perhaps, he’d never confessed the reason, gave him half a chickpea, one that he bit first in half and then invoked Ghika’s opinion about its taste. The latter unconsciously put it in his mouth, it felt like their own patented chickpea taste and agreed with Paschalis.
Upon entering the courtyard of the church, he became aware of the committed crime, and he burst into tears blaming Paschalis.
- It’s your fault that I can’t have the Communion.
- I am going to have Communion anyways. It’s not too bad. Peas don’t hold any oil.
- You are not allowed to eat anything. Not even water, grandma says.
- And how does she know? Read it somewhere? She can’t even read dad’s letters.
- She does indeed; Father Lambros, the priest, told her.
- Well, then tell him like the blameless child you are “Father Lambros, I have sinned and I can’t have the Communion."
The Liturgy was an ordeal.
A silent weep.
Everyone thought,
- What a sensitive child.
- My God, he is devastated.
- It’s not quite suitable for a boy to cry. Nowadays you got to be tough. Which days did you mean, shouldn’t there be a clear demarcation? Just like there are no foreigners in a small congregation. It used to be one family, and still is.
Father Lambros spotted Ghikas quickly, with tears and hesitation about approaching the Holy Grail.
- Ghika, he ordered him, do come close.
Ghikas approached with downcast eyes. Childless Father Lampros had great sympathy for young children, boys, especially those quiet and dreamy like Ghikas.
- Won’t you receive the Communion?
- No, I can’t right now, and bowed his head even further; I’ll do it at the Resurrection.
- Why, he asked, let me see, and he pulled his face holding his chin.
- I ate half a chickpea. I didn’t mean to. Paschalis made me do it.
- And you’re like this for half a chickpea? You’re just a kid, it’s fine. Jesus forgives all and especially those who did a misstep on a chickpea.
He opened his mouth and let the Sanctification roll inside him, sweeping away the tears and guilt of half a chickpea.

Απόηχος εορτών

2012-01-07T22:14:00.000+02:00

Το χοιρινό ήρθε και φέτος ολόκληρο ή σχεδόν ολόκληρο.

Πρώτο πράμα, σπιτικό γουρούνι –«μόνο μήλα έφαγε»

Το αίμα όμως ήταν κόκκινο, φρέσκο και που και που μαύριζε εκεί που στάθηκε

Νόμιζε θα γεμίσει τον τόπο. Ή τόκανε;

Πρώτα γέμισε το τραπέζι, το πάτωμα κι ύστερα νομίζεις ότι η μυρωδιά του και το κόκκινο απλώθηκαν παντού.

Κάθε χρόνο έπρεπε να το κάνει. Λες και χάθηκαν οι αξιοπρεπείς μπουτίκ κρεάτων να πάρεις στη ζελατίνα «4 υπέροχες μπριζόλες» για σύγχρονα νοικοκυριά απαλλαγμένες από το αίμα.

Το αναζητούσε το εγχείρημα.

Χρόνο με το χρόνο, άλλος ήταν ο θυσιαζόμενος καθώς το μαχαίρι βυθιζόταν στην σάρκα του ήδη σκοτωμένου ζώου

Εκείνη, εκείνος, η προδοσία, οι απολεσθέντες φίλοι, οι ανικανοποίητοι έρωτες τα ανολοκλήρωτα πάθη, η επανάληψη, ο θόρυβος, το χρώμα κι η ενοχή, η αρρώστια. Η σειρά δεν έχει σημασία. Μόνο όσοι την ήξεραν την μάντευαν.

Φέτος είχαν σειρά τα όνειρα. Αυτά που άφησε και ξεθώριαζαν και αυτά που κλωστή – κλωστή τα υφαίνει θαρρείς κι η απόκλιση θα έχει σημασία

Όνειρα ήταν και θα μείνουν.

Αφού ξεκαθάρισε τα μεγάλα κομμάτια για να μπουν στο ψυγείο ήδη είχε ξεκαθαρίσει και με το παρελθόν ό,τι ονειρεύτηκε – ονειρεύτηκε

Καιρός να απαλλαγεί: από το αύριο, το μετά, το άπιαστο.

Ποτέ δεν θα πετάξει, αυτό είναι σίγουρο και τελεσίδικο, πάνω από πράσινους αγρούς με λευκά ρούχα. Αυτά φρόντισαν άλλοι να τα ματαιώσουν και να τα ματώσουν.

Προχωρούσε αργά, ανάμεσα σε κάλαντα και φωνές από την τηλεόραση, στο δύσκολο έργο.

Στα καλά κομμάτια το μαχαίρι δούλευε κι αφαιρούσε, έφθασε στο σήμερα και το χθεσινό όνειρο.

Ό,τι είχε απομείνει από τα βουκολικά τοπία ήταν υγρές γωνίες με πολλή ενοχή. Στενάχωρα τοπία και περιορισμένες εικόνες ανάμεσα σε έπιπλα και μοναξιά με επαναλαμβανόμενους ήχους

Δεν είχαν καν «εποχή» χωρίς κατάταξη στην ιστορία τέχνης. Τέτοια που θάβλεπε ο οποιοσδήποτε. Συνέχισε να κόβει και να μονολογεί

Δεν βαριέσαι, υγεία νάχουμε. Ευτυχία και τύχη παίζονται. Τι κι αν έμεινε μόνη; Αν τα λευκά της χέρια υποχώρησαν στη χλωρίνη και στα κρεμμύδια; Αν οι ρυτίδες πλαισιώνουν τα άλλοτε ονειροπόλα μάτια της;

Η προσδοκία κι αναμονή ενός ανύπαρκτου παραμυθιού την κρατάει ακόμη.

Η διαρκής διαθεσιμότητα της προς άλλους, ψέματα της λέγαν ότι θα την λάμπρυναν, την έφαγαν όπως η σκουριά τα κάγκελα της εξώπορτας της.

Μια σειρά από Χριστούγεννα πάλευε για να χαρίσει χαρά και δώρα σε όλους. Σαραγλιά – κουραμπιέδες – μπάμπω – δώρα για μικρούς και μεγάλους να πρωτοτυπήσει για τα δώρα και το εορταστικό κλίμα. Να φροντίσει για όλους και να ξεχάσει τον εαυτό της. Όλους τους νοιάζεται, και τους φτωχούς και τους γέρους της γειτονιάς, τους μόνους και τις μόνες.

Μια σειρά από πράξεις, έτσι γιατί οι μέρες το επιβάλλουν και η άσβεστη φλόγα της κανδήλας της το αποδεικνύει.

Κι εκείνη να ονειρεύεται, να περιμένει. Καμία φορά τη νύχτα ανοίγει το παράθυρο για να μπει το αεράκι και τότε ονειρεύεται.

Έχει την ευχαρίστηση να πηγαίνει στην πατρίδα της να παίζει με τις φίλες της και τα κοτσιδάκια της να ανεμίζουν στην αύρα του νησιού. Άλλοτε ονειρεύεται το καΐκι στα Μουδανιά να φεύγει και το βασιλικό που εκείνος ο όμορφος νιός, ο Νικηφόρος, της έβαλε βιαστικά και κρυφά στο χέρι και κοκκίνισαν τα μάγουλά της και χτύπησε σαν τρελή η καρδιά της.

Μπα σε καλό της. Παντρεμένη γυναίκα

Τι ονειρεύεται;

Και την νόνα της να της δίνει κρυφά κάτω από την ποδιά της παστέλια και μπομπόνια και η γλύκα τους να γεμίζει το στόμα και να την ξυπνά. Όσο σκέφτεται το «σάκχαρο» της τα αποχαιρετά.

Συνεχίζει να κόβει και να διαπιστώνει την σύγχυση ανάμεσα σ’ αυτή και τη θειά της. Οι ρόλοι ταυτίστηκαν! Αυτό είναι ένα άλλο – φρικτό όνειρο

Μεγαλώνει κατά 30 χρόνια και ζει στο όνειρο μιας άλλης τα όνειρα.

Σαν να βιάζεται να μεγαλώσει

Ή είναι ένα και το αυτό ΠΡΟΣΩΠΟ;

English Translation

Title: Holidays overtones

(Authored and translated by Maria Toloudi)

The pork meat was brought home this year in one piece… or almost.

Above all, it was a homegrown hog that was "exclusively fed with apples”.

However, its blood was red, and looked quite fresh but it was dark in the spots where it stood still. She thought it would fill-up the room. Or did it?

First it filled-up the table, the floor next, and then you thought its smell and the red were spread all over the place.

Every year she had to do it. Like there weren’t any decent butcher shops left to buy wrapped in foil "4 great steaks" washed from blood, aimed at modern households.

She was just looking for trouble.

Year after year, someone else got sacrificed while the knife was sinking into the flesh of the already slain animal.

Her, him, the betrayal, the lost friends, unsatisfied love affairs, unfulfilled passions, repetition, noise, color and guilt, disease. The exact sequence didn’t matter. Only those who knew could guess it.

This year was the turn of dreams. Those that she abandoned and that faded out, and those that got woven thread by thread as if inconsistencies would matter.

They were dreams and will remain so.

While cleaning the main chops to store in the fridge, she also dealt with the past. What she dreamed of – she dreamed.

About time to escape: from the day after, from what comes next, the unattainable.

She will never fly again over the green fields dressed up in white, that's certain and final. Others made sure these dreams were abandoned and filled with blood.

She progressed slowly in her heavy toil, between carols and voices from the TV set.

The knife kept working and removing inside the best parts … she eventually arrived at today's day and yesterday's dream.

Whatever was left of the pastoral landscape were humid corners with a lot of guilt. Gloomy landscapes and incomplete views between furniture and loneliness with repeating sounds.

They did not even belong to an "era", and were not classified in the History of Arts. The sort of thing that anyone could watch. She continued to slash the meat and talk to herself.

"No bother, as long as we stay healthy." An interplay of happiness with luck. What if she were left alone? What if her white hands eventually surrendered to bleach and onions? And wrinkles framed her formerly pensive eyes?

Expectation and the anticipation of a nonexistent fairy tale still uphold her.

Her continuous availability to others, they fooled her that it brightens her up; in fact it had worn her as the rust wears off the bars of her garden gate.

During a number of Christmas seasons she struggled to offer joy and presents to everyone. Saragli - buns - candy - gifts for kids and adults, she tried indeed to innovate in the types of presents and the festive atmosphere. Caring for everyone else and forgetting about herself. She cared about all of them, the poor and elderly in the neighborhood, the single and alone, men and women.

A chain of activities as the season demanded, and the unquenchable flame of the suspended oil-lamp has proven .

She dreams and she’s been waiting. Sometimes at night, she opens the window to get some breeze, and then she dreams.

She enjoys going back home to play with her friends, her pigtails waving in the island breeze. Sometimes she dreams about a wooden boat departing at Moudania, and about the basil, which that handsome lad, Nikiforos, hastily and secretly put in her hand, with her cheeks turning red and her heart beating insanely.

How could she! A married woman!

What is she dreaming about?

About her godmother secretly passing to her pastels and candy, under her apron, and their sweetness filling her mouth and waking her up. Recalling in her mind her state of diabetes, she decided to wish them farewell for good.

She continued to slash the meat, and noticed the doubt between her and her aunt. The roles became identical! That is another – a horrible dream.

She grew older by 30 years, and she experiences somebody else’s dream inside her own.

Like she was in a hurry to grow up.

Or is she one and the same PERSON?

Ορχιδέες

2012-01-07T14:20:00.002+02:00

Το κορμί της και το κορμί τους.
Γέμισαν φλέβες και φλεβίτσες απ´το ροζ της ομορφιας τους,
ανέβλυσε στην μνήμη επιθυμία του δικού του ροζ.
Ανησύχησαν οι φύλακες της αρετής και βγήκαν να της θυμίσουν το ῾μη῾.
Μα σαν τις αντίκρυσαν έκαναν πίσω,
κι άφησαν ελεύθερο το ροζ να απλωθεί.
Κι αυτό ανενόχλητο και ασυγκράτητο απλώθηκε.
Άρωμα ευχαρίστησης αναδύθηκε και κατέκλησε τους πόρους.
Έγειρε στο άνθος τους και ψιθύρισε ῾υπάρχω῾.

English translation
Title: Orchids
(authored by Maria Toloudi)

Her body opposite theirs.
Her veins, large and small, filled with blood by the pink of their beauty;
the desire of his own pink emerged in her memory.
The guardians of descency were alarmed and came out to tell her not to.
But when they saw them, they backed-up,
and allowed the pink to spread out.
And it spread out indeed, undisturbed and unrestrained.
A scent of pleasure emerged and filled up her pores.
She leaned towards their flowers and whispered, "I do exist".

Το δικαίωμα στο μυστικό

2012-01-04T01:35:00.001+02:00

Πάντα αναρωτιόμουν πώς αλλάζει η πορεία της σκέψης.
Ετοιμάζεις τον καφέ, διαλέγεις φως να χτυπάει ανάλογα της ηλικίας την πλάτη ή το φύλλο της εφημερίδας, αφήνεις και κάτι από τα απομεινάρια του πρωινού να σου κάνουν παρέα και αφήνεσαι στην ανάγνωση του Κυριακάτικου φύλλου. Νομίζεις ότι ελέγχεις την κατάσταση, όμως, όπως σε τόσες άλλες βεβαιότητες, υπάρχει η ανατροπή.
Κι ανατρέπονται οι σκέψεις, οι πεποιθήσεις, κυρίως οι βεβαιότητες.
Δεν θα γινόταν κι αλλιώς αφού αφήνεις τόσους ανθρώπους με ένα ξεφύλλισμα ανάμεσα σε αντίχειρα και δείκτη να παρεισφρήσουν πρώτα στην κάμαρα και ύστερα στις βάσεις δεδομένων του εγκεφάλου σου.
Μία μία οι σελίδες και οι στήλες σε πάνε αλλού, στη Λιβύη, στον Καντάφι, στον καρκίνο του Ούγκο Τσάβες, στην επιχείρηση διάσωσης νεαρού αυτόχειρα. Γρήγορα περνάς τις ειδήσεις για να φτάσεις τελικά σ’ αυτό που για τον καθένα αποτελεί η κάλυψη του ελεύθερου χρόνου.
Θεατρικά.
Αρχή ούσας περιόδου και το πρωτοσέλιδο στο ΤΕΧΝΕΣ κ ΓΡΑΜΜΑΤΑ μονοπωλούν οι απολογισμοί «κατά γενική ομολογία η περυσινή θεατρική σεζόν δεν πήγε άσχημα – οι θερινές περιοδείες ″δεν πήγαν″ όπως αναμενόταν, ειδικά…» και νέες αναμονές «σύμφωνα με εκτιμήσεις τα θεάματα φέτος θα επηρεαστούν πολύ από τον παράγοντα μετακίνηση», συμπαραγωγές…εκτιμήσεις έχουν προγραμματιστεί για φέτος παραγωγές με ″μινιμαλιστική″ διανομή, κάποιες νέες, κάποιες σε επανάληψη.
Και να, φτάνεις στα εικαστικά.
Επετειακή έκθεση του Wallraf-Richartz της Κολωνίας, το οποίο συμπληρώνει φέτος τα 150 χρόνια ζωής. Στο άρθρο δεσπόζει ένας μέγας πίνακας του Gustave Courbet, μια κυρία φαίνεται να απολαμβάνει σ’ ένα μπαλκόνι τον καφέ της, θέα ένα δάσος. Η έρευνα απέδειξε πως ο ζωγράφος αρχικά είχε σχεδιάσει και έναν κύριο, ο οποίος έπινε μαζί με την κυρία καφέ. Τι μεσολάβησε και ο Courbet εξαφάνισε αργότερα τον κύριο και τον έκανε μέρος του δάσους, δεν έμαθε ποτέ κανείς. Ούτε βέβαια μπορούσε να φανταστεί πως σχεδόν 153 χρόνια αργότερα θα αποκαλυπτόταν…στα περίεργα μάτια μας με την βοήθεια της τεχνολογίας.
Εκεί ήταν που η εφημερίδα έχασε το ενδιαφέρον και συμβαίνει το «αφήνεις τόσους ανθρώπους με ένα ξεφύλλισμα ανάμεσα σε αντίχειρα και δείκτη να παρεισφρήσουν».
Το δικαίωμα στο μυστικό ήταν ο κώδικάς τους. Από την ημέρα που του το είπα ανακουφίστηκε. Ώρες περνούσε στο κυλικείο της να πίνει τον καφέ και ύστερα το ουζάκι του βλέποντάς της, θαυμάζοντάς της, ελέγχοντας τις κινήσεις της. Ποτέ του δεν της εκμυστηρεύτηκε το πάθος.
Όταν του επισήμανα το πλάνο που είχε τοποθετηθεί εκμυστηρεύτηκε τον έρωτά του. Αυτή την ευχαρίστηση να μοιράζεται τον πρωινό καφέ και το μεσημεριανό ουζάκι μαζί της. Αυτό το λίγο ζητούσε από τη ζωή της. Αυτό το λίγο έκαναν τα μαύρα μάτια του να λάμπουν και να χάνονται πίσω μου, ενώ μου μιλούσε για την κυρία του κυλικείου. Το πρόσωπό του κοκκίνιζε από το πάθος, την ντροπή και τις ενοχές.
Τότε, όταν είδα το κόκκινο του προσώπου του, μίλησα για το δικαίωμα στο μυστικό. Το μικρό του αθώο μυστικό.
Να υπάρχει σ’ ένα πλάνο μυστικό. Το δικαίωμα να χαρίζει ρόλους στον εαυτό του, όταν η ζωή επιβάλλει τους δικούς της δύσκολους ρόλους εκεί που τον καφέ τον πίνεις μόνος σου και την ζάλη του ούζου την μοιράζεσαι μ’ άλλους άλλων μυστικών.
Στο μυστικό αφήνεις τις πρέπουσες αποστάσεις, τα βλέμματα διασταυρώνονται πέρα στο δάσος και ο ενδιάμεσος αέρας εισπνέοντάς τον κουβαλάει μόρια του αρώματος άλλου κορμιού.
«Ό,τι θέλει ας καταλάβει.» Στις κουβέντες μας μπαινόβγαινε στην ζωή της, έκανε σενάρια. Πρωταγωνίστρια αυτή, πρωταγωνιστής αυτός. Το σκηνικό χωρίς περιγραφή. Ούτε και το είδος των φαντασιώσεων. Δειλά άφηνε λουλούδια εποχής στον πάγκο, φρόντιζε για την κατανάλωση. Ζούσε για ένα τίναγμα των μαλλιών της για το άγγιγμα στα ρέστα, για το χαμόγελο που επέστρεφε με τα ρέστα.
Το δικαίωμα στο μυστικό του έδωσε αέρα. Αύξησε τον χρόνο μαζί της. Τον χρόνο που την έβλεπε, τον χρόνο που σιωπηλά έπινε τον καφέ παραδίπλα της. Όταν τον συναντούσα ανταλλάσαμε ματιές που ελάφρυναν τις ενοχές του, προστάτευαν το μυστικό του. Αυτό το μυστικό που ομόρφυνε τον χώρο με τις 3-4 καρέκλες κυλικείου, το άχαρο ψυγείο, το ψυγείο με τα αναψυκτικά, το τρανζιστοράκι, το ημερολόγιο και το εικόνισμα της Ελεούσας στον τοίχο.
Δεν ήταν το δάσος του Courbet, αλλά εκεί, ως ο άλλος κύριος, σήκωνε το φλιτζάνι του για το ρόφημα.
Μετά έρχονται άλλοι καιροί, και οι κύριοι σβήνονται είτε από τον καλλιτέχνη με εντολή της κυρίας ή του κυρίου της κυρίας ή με εντολή του άλλου, του μαύρου και άχαρου.
Μυστικά και δικαιώματα κάνουν τα πλάνα τους και η ζωή τα δικά της.
Το ποιος είναι στο πλάνο ένα μυστικό το καθορίζει.
Αφαιρεί και προσθέτει, κάνει την είδηση. Μόνο που κάτι είναι αληθινό. Αυτό που υπήρξε στις ματιές των ανθρώπων καθώς σαρώνουν το πρόσωπο του αγαπημένου πριν αργά, συμβιβαστικά κοιτάξουν πέρα στο δάσος, τον ορίζοντα, τον περαστικό, τον χρόνο που κλέβει μυστικά και δικαιώματα.
Στην άδεια αίθουσα του μουσείου και του κυλικείου οι θεατές θα κοντοσταθούν μπροστά στους κυρίους που αχνοφαίνονται να πίνουν καφέ με τις κυρίες και θα αναρωτηθούν αν υπήρξαν.
Γρήγορα θα προσπεράσουν εκφράζοντας μια δυο φράσεις απορίας και σχολιασμού και θα αναζητήσουν το δικό τους δικαίωμα στο μυστικό ως επιβεβαίωση ότι υπήρχαν.
Όμως η έκθεση, συνεχίζει το ένθετο, εξαιτίας του γρίφου είχε μεγάλη επισκεψιμότητα.
Ιδίως τις Κυριακές. Τα ένθετα των κυριακάτικων συμβάλλουν στην επιτυχία διάδοσης του συμβάντος.

English Translation
Title: The right to secrecy
(Written by Maria Toloudi)

I've been always asking myself how a human thought changes course.
You fix yourself a coffee, you then decide, depending on your age, whether you want the light to fall from above or shine on the newspaper directly, you pick some breakfast leftovers for companionship, and you withdraw into reading the paper's Sunday Edition. You think you’ve got a grip on the situation, but as is the case with so many points of view, there is always a setback.
Thoughts get reversed, same as convictions, and especially certainties.
Couldn’t be otherwise as you allow so many persons, by page flipping with a thumb and a forefinger, to be unleashed into the room first, and then enter the databases of your brain.
One by one, pages and columns transport you to some other region, to Libya and Gaddafi, to Hugo Chavez’s cancer situation, to the rescue operation of a suicidal youth. You fast forward through the news to eventually reach what is also known as a person's leisure waste of time.
The Theater.
At the start of a new season as it happens, front-page news in ARTS & LETTERS are dominated by stories like "arguably, the last theatrical season didn’t go that bad after all - summer tours "didn’t quite work out" as expected, especially..." and new prospects “per current estimates, entertainment this year will be largely affected by the factor of touring”, co-productions ... and assessments about how this year’s plays have been scheduled for "minimal" role distribution, a few new ones, and some reprises.
And then, you arrive at the visual arts section.
A Memorial Exhibition at the Wallraf-Richartz, Cologne, to commemorate 150 years since its inauguration. A great painting by Gustave Courbet dominates the article; of a lady who seems to be enjoying her coffee at the balcony, overlooking a forest. Research has shown that the artist originally painted a gentleman too, who was supposedly drinking coffee with the lady. Something had happened however, and Courbet made the gentleman disappear; he turned him into part of the forest, we never found out why. Nor could he possibly imagine that almost 153 years later this very fact would be revealed to our curious eyesight with the help of technology.
It was at this point that the newspaper lost interest, and where the "allowing many to escape by the page-flipping with a thumb and a forefinger" indeed occurred.
The right to secrecy was their code. Ever since I told him, he was relieved. He spent hours at her canteen drinking coffee and his ouzo, staring at her, admiring her, watching her movements carefully. He never acknowledged his passion though.
When I mentioned to him about the setting that became far too obvious, he admitted his infatuation. His indulgence of sharing morning coffee, and midday ouzo with her. Only that much had he been asking of her existence. That wee-little made his black eyes shine and withdraw sideways, while he was talking to me about the canteen lady. His face blushed of passion, shame and feelings of guilt.
When I saw the red in his face, I spoke about the right to secrecy. His tiny little innocent secret.
To subsist inside a secret plan. To own the right to propose to himself different roles, whereas life in turn imposes its own challenging roles, each time you sip your coffee alone, and you share your ouzo light-headedness with others, subsisting too in their own secrets.
When living with secrets, you maintain the necessary distance, while glances cross each other in the park, and the air that you breath carries with it the scent molecules of the other person’s body.
“Let 'er think whatever she wants to”. In our conversations he was flowing in and out of her life, he used to build story plots. Her at the leading role, him too. An undefined setting. Unspecified daydreams. He's been leaving season flowers behind, on the bench, humbly … he used to boost on his own her canteen consumption. He lived just to see her casually throw her hair sideways, touch the change, her smile that accompanied her handing back the change.
The right to secrecy encouraged him. He intensified the time he spent with her. The time that he looked at her, the time that he quietly sipped coffee next to her. Each time I met him, we exchanged glances that eased his guilt, and protected his secret. The secret that made the room appear picturesque with three to four canteen chairs, an unattractive fridge, the fridge with soft drinks, a little transistor radio, the calendar, and the icon of the Merciful Virgin on the wall.
It wasn’t exactly Courbet’s forest, but there as well, very much like the other gentleman, he also lifted his cup to drink from.
Then, different epochs came along, and gentlemen are erased either by the artist, following orders by a lady, or the lady’s husband, or by somebody else’s mandate, somebody more obscure and repellant.
Secrets and rights prepare their plans, and life prepares its own.
Who takes part in a plan is only defined by a secret.
Things are subtracted and augmented, and this is becoming news. However, one fact is truthfully genuine. That is what occurs in people's glances as they scan the face of a beloved before they slowly, but compromisingly stare the other way into the woods, the horizon, to a passerby, and into the passage of time that swallows secrets and rights.
In the empty space of a museum and a canteen audiences will stand by in front of those gentlemen, who distantly seem to be drinking coffee with ladies, and wonder if they ever existed indeed.
They will hastily pass by, uttering queries and comments in a few statements, and they will seek their own rights in secrecy as a confirmation that they ever existed.
However, the exhibition, the insert continued, enjoyed hefty attendance because of that riddle. Precisely on Sundays. Sunday Edition inserts contribute to the success of news dissemination about an event.

Άνθρωποι χωρίς χαρτιά

2011-12-21T21:45:00.001+02:00

«Σάμεεε»

Έσκισε ηκραυγή της τη νύχτα, σιάχτηκε το φεγγάρι, τα βούρλα, ο κοιμώμενος έμβιοςπληθυσμός του ποταμού.

Πάπιες, χήνες,φλαμίνγκο, κύκνοι, αργυροτσικνιάδες, σταχτοτσικνιάδες ανασηκώθηκαν, κούνησαν ταφτερά να διώξουν το κακό που προμήνυε η φωνή του ανθρώπου.

Ρίγησαν οιάνθρωποι της αναμονής, στις δυο όχθες του ποταμού.

Ρίγησαν και οιμάνες στα μακρινά σπίτια των πέρα χωριών που δεν μπορούν να κοιμηθούν.

Δεύτερη κραυγήμε πόνο γέννας «Σάμεεε».

Τότε θύμωσανοι περαματάρηδες και κινητοποιήθηκαν οι ένστολοι.

«Γρήγορα.Γρήγορα. Κουνηθείτε.» έσπρωχναν ανθρώπους, παιδιά, χαμηλόφωνα, αλλά επιτακτικά,θυμωμένα, απάνθρωπα. Το κρύο μόνο τα σώματα ακινητοποιούσε. Τα μωρά και μικράπαιδιά πήγαν να κλάψουν και με ορχηστρικά κινούμενα χέρια μητέρες σφράγιζαντα στόματα μην και ακυρώσουν το ταξίδι της ελπίδας.

Η Ζεϊνέπ έπεσεστα παγωμένα νερά, ενώ ο Αμπντάλ και οι άλλοι προσπαθούσαν να την τραβήξουνέξω. Από δίπλα ο μικρός Σαμίρ. Την ξάπλωσαν στα χόρτα.

Το αίμα στομέτωπό της μάνας του ο μικρός Σαμίρ τοείδε .

«Σάμε, Σάμε»συνεχώς επαναλάμβανε καλώντας το παιδίτης ενώ τα δάκρυα έτρεχαν από τα μάτια,κατρακυλούσαν στους κροτάφους και έπεφταν στη λάσπη. Ο Σαμίρ τρομοκρατημένοςγι’ αυτό που έβλεπε και δεν καταλάβαινε κοιτούσε με τις τεράστιες ματάρες του μιατον Αμπντάλ, μια την Ζεϊνέπ. Πανικός, φόβος διέτρεχε αυτό το ανθρώπινο μελίσσι.

Γρήγορα, γρήγορα έπρεπε να εξαφανισθούν μέσα στονβάλτο μέχρι το επόμενο βράδυ. Μέσα στην νύχτα άκουγες το ποτάμι και τον απόηχο από γλώσσες ανθρώπων πολλές, με θυμόψιθυρισμένες, απορημένες, πονεμένες. Στο βάθος υπόκωφος θόρυβος μηχανής βάρκαςμπέρδευε τους ήχους των γλωσσών. Μια βάρκα βαριά από ανθρώπους και πόνο, με τον10χρονο Σάμε κατευθυνόταν απέναντι επαναλαμβάνοντας το σκοτεινό ταξίδι τωνσυνόρων. ¨Ένα ταξίδι απωλειών, ένα ταξίδι παγωμένο, άγριο, με ένα ποτάμι όχιπάντα φιλικό. Ένα ποτάμι που ξερνάειανθρώπινα κορμιά.

Απόμεινε ηοικογένεια χωρίς το παιδί.

Έτρεξε, όλα έγιναν τόσο γρήγορα. Τον Σάμε τονπαρέσυρε η αστοχία του φόβου, η βιασύνη της ελπίδας των άλλων συνοδοιπόρων, τοαπρόσεκτο της παιδικότητας.

Θυμός, αγωνία,απόγνωση.

«Ο Σάμε;Σταματήστε,» ούρλιαξε. Σιδερένιες ένιωσε τις γροθιές να την σφίγγουν για ναεπανέλθει στην τάξη. Έτρεξε να τον φέρει πίσω, τα νερά την παρέσυραν, χτύπησεστη μηχανή της βάρκας, τα χέρια της ξυλιασμένα δεν κράτησαν την βάρκα, οι φωνέςτων επιβατών την αποθάρρυναν, οι βρισιές την πλήγωσαν, η βία της απελπισίας τηνχώρισε από το παλικαράκι της. Το βελούδινο βλέμμα του το είδε βουρκωμένο μέσαστο λιγοστό φως του φακού του περαματάρη.

Σαϊτιά στηνκαρδιά η απομάκρυνση της βάρκας, τα χέρια απλωμένα, ικεσία ζωής, ικεσία για τηνεύπλοιαν.

Πού πάει τοπαιδί; Πού ταξιδεύει; Ποιον Θεό να επικαλεσθεί; Ποιο πόνο να φωνάξει; Πνιχτέςοι κραυγές της αντί να αφεθούν για να ελευθερώσουν τον πόνο, την απελπισία. Τιτίμημα για την ελπίδα; Αν το ήξερε.

Βήμα, βήμα περπάτησαν μέχρι εδώ. Στις πέτρες,στο σκοτάδι, στα λαγκάδια, στην δίψα, στην κούραση. Στέγνωναν τα χείλη, μάτωναντα πόδια, θέριζε η πείνα και η απειλή. Μόνη της παρηγοριά όταν ακουμπούσε τοτρυφερό δέρμα τους κι ένιωθε την καρδιά τους σαν των πουλιών που όταν ταπιάνεις φτεροκοπά.

Και τώρα τι; Ηάβυσσος. Ο Αμπντάλ κάτι πήγε να της πει για αντάμωμα. Ποιο; Πού; Όλη νύχτα.Χτυπιόταν στη λάσπη. Οι άλλοι ανήμποροι, την κοιτούσαν. Τι να πουν; Ο φόβος πουγι’ αυτήν τώρα δεν υπήρχε, αυτός όπως κι αυτήν χθες τους πάγωνε. Πονεμένοιάνθρωποι, τι να πουν γι’ αυτόν τον μεγάλο πόνο. Δεν είχε σπίθα ελπίδας για νααπαλύνει τον πόνο. Κάπου κάπου αναζητούσε τον Σαμίρ. «Σαμίρ.» Τον άγγιζε, έπαιρνεμικρή ανάσα για τον θρήνο που ακολουθούσε.

Ο ήλιος βγήκε,ανέβηκε η γυναίκα λάσπη με άδεια μάτια, χαμένη στον πόνο, σύρθηκε από τουςάλλους εδώ κι εκεί σε κουφάλες δένδρων, κάτω από γέφυρες, σε κρυψώνες. Ώσπουνύχτωσε και ξανά τα ίδια.

«Προχωρήστε,μην μιλάτε, τα παιδιά να βγάλουν σκασμό. Τα λεφτά; Πού είναι τα λεφτά;»

Φως κίτρινοαπό φακούς που ανοίγουν δρόμο, τυφλώνουν τα μάτια. Τα πόδια μέσα σε κρύα, μαύρααπό τα σκοτάδια, νερά. Στο διάβα τους όλα τα ζωντανά απομακρύνονταν. Τιφοβούνται; Τους φοβισμένους; Το μπουλούκι την σέρνει, ο Αμπντάλ φορτωμένος τονΣαμίρ της κρατάει το χέρι. Το βάρος του πατρικού πόνου πολλαπλασιάζεται από τοδικό της, των μπόγων τους.

Ξανά ο ήχοςτης μηχανής. Νε ξεράσει θέλει ο ήχος αυτός που σαν τραγούδι τον περίμενε, έγινεαπεχθέστατος, μακάβριος, απωθητικός. Όλα είναι μαύρα. Είχε ονειρευτεί την ώρααυτή, πνιγμένη στα γαλάζια με κρύσταλλα νερά καθαρά, διαυγή και τον ήλιο χρυσό.«Σάμε. Στείλε μήνυμα με τα πουλιά, με το νερό, με το σκοτάδι, με τις μυρωδιέςαυτές, έστω του βάλτου, των σάπιων καλαμιών, του μόνιμα βρεγμένου χώματος, τωνσαπισμένων κορμιών των πνιγμένων. Πες μου ότι είσαι ζωντανός, ότι δεν πονάς,ότι με περιμένεις στην όχθη. Πες μου ότι μαζί θα συνεχίσουμε το ταξίδι τηςελπίδας. Πες μου ότι δεν κλαις, δεν πεινάς, πες μου ότι αναπνέεις. Πες μου ότιβρέθηκε φτερούγα αγγέλου να σε αγγίξει, να σε πάρει υπό τη σκέπη του. Πες μου,κάτι πες μου.»

Ξημερώματαδιέσχισαν καλαμοχώραφα, μούσκεμα και τα πόδια να βαραίνουν από τον φόβο, τηναγωνία, το άγνωστο, το μετά, την κούραση, την κακουχία, την πείνα, την απειλήτου θανάτου, την βία των ανθρώπων, την απληστία τους.

Έφτασαν σταπρώτα σπίτια ενός χωριού, διέσχισαν άδειους δρόμους, κάτι κοκόρια έλεγαν ότι ξημέρωσε. Κάποιος αγουροξυπνημένος βγήκεστην πόρτα,τους κοίταξε αδιάφορα. Κάποια σκυλιά αντάλλαξαν γαυγίσματαενοχλημένα από τους επισκέπτες. Μπήκαν στο Τμήμα. «Πολιτσά. Πολιτσά» ο έναςέλεγε στον άλλο.

Ο ήλιοςτρυπούσε τα μάτια της και όλη η φασαρία της έφερνε ζάλη. Όλα γύριζαν, γύριζαν.Έφευγε για πού; Χαρτιά; Τι χαρτιά; Άκουγε, έδωσαν τα ονόματά τους. Από τηνΕρυθραία. Έλεγαν και ξανάλεγαν στον μεταφραστή. «Τον Σάμε. Πες του για τονΣάμε. Ήρθε χτες. 10 χρονών.» «Πώς είναι;» «Όμορφος» «Ήρθε ένας μικρός χτες αλλάήταν Σομαλός» λέει ο μεταφραστής. «Πού είναι; Να τον δω.» Η ζάλη έφυγε μπροστάστην απαίτηση της μάνας. «Πού είναι να τον δω.» Έπιανε τον έναν, άφηνε τονάλλον. Έκλαιγε, σερνόταν. «Τον Σάμε.» Παρακαλούσε εδώ, απειλούσε και καταριόταν.Έπιανε τους ένστολους, τους άλλους, τις μάνες, τους άνδρες. «Βοήθεια. Ακούστεμε. Δώστε μου μια ευκαιρία.»

«Τον πήραν.Είναι με άλλα παιδιά.» «Θα πάω». « Δεν μπορείς.» «Μπορώ. Ποιος θα μεσταματήσει; Έχεις παιδί; Πού είναι;»

«Έλα καλή μου»ο Αμπντάλ προσπαθούσε να την ηρεμήσει.

Ήρθαν οιγιατροί να βοηθήσουν.

Εξηγήστε αργά.Τι αργά, ο πόνος δεν έχει ταχύτητα. Είναι σαϊτιά, σκίζει τις ψυχές..

Πώς είναι; Τιέγινε; Πώς να περιγράψεις το παιδί σου. Πώς να περιγράψεις την αγάπη; Πώς ναπεριγράψεις την ομορφιά, το βλέμμα του, το κομμάτι της ψυχής σου, το αγόρι σου,το εκ της σαρκός σου πλάσμα. Το μουτράκι που κολλούσε στα στήθη σου να ρουφήξεισταγόνες της ζωής που η πείνα τις στέρεψε. Πηγές άνυδρες τις κατάντησε, στέρεψετο γάλα, όμως η αγάπη έτρεφε και τα χόρταινε και το τραγούδι της τα γλύκαινε.

Τα χέρια τηςέπιασαν τον κόρφο της, την φωλιά τους. Εκεί στα στήθη ανάμεσα βρήκε τηφωτογραφία. Ο Σάμε στο ζωολογικό κήπο δίπλα σε ένα λιοντάρι. Λέαινα έγινε μετην φωτογραφία στο χέρι να την κουνάει και να απαντάει.

«Ναι, ίσωςείναι αυτός, αλλά χωρίς χαρτιά καταχωρήθηκε μαζί με τους Σομαλούς, ωςΣομαλός.»

Διαβάζει ταχείλη, κοιτάζει τον μεταφραστή.

«Σομαλός;Ποιος; Ο Σάμε;»

«Δεν είχεχαρτιά. Τον ρωτήσαμε αν είναι Σομαλός και είπε ναι.»

«Λάθος, λάθος,λάθος.» Πόσα λάθη δεν σβήνονται.

«Πρέπει νασβηστεί.»

«Παίρνειχρόνο.»

«Ποιο χρόνο;Το δικό σου ή το δικό μας. Το παιδί μου να έρθει σιμά μας, μαζί μου.»

«Δεν μπορείήταν ασυνόδευτο.»

«Ασυνόδευτο τοπαιδί μου;»

Τι κατάρα.

«Σάμε, Σάμε,Σάμε. Γύρνα πίσω, η μάνα σου σε καλεί.»

Γύριζε από εδώκι από εκεί, έπεφτε, σηκωνόταν, εκλιπαρούσε, βογκούσε κρατώντας το χέρι ψηλά μετην φωτογραφία, το τεκμήριο της. «Σάμε.»

«Θαβοηθήσουμε, θα δούμε.»

«Δείτε το.»

Ποιος, πώς;

Σάμε.

Ο Σάμεχαμογελαστός, ατάραχος κι άφοβος, υπερήφανος μπροστά στο λιοντάρι. Αυτή έφερνεπάνω κάτω το θάλαμο με το σωρό από ανθρώπους. Άνθρωποι που μπροστά τους οι Άθλιοι του Β. Ουγκώ θα ωχριούσαν. Θαωχριούσαν, μπροστά στο δράμα τους και την ανημποριά τους.

«Σάμε» φώναξεκαι ο Σαμίρ τρέχοντας ανάμεσα στα πόδια της, γαντζωμένος στα γεμάτα λάσπηφουστάνια της.

«Μάνα, ο Σάμε;Θα τον βρούμε;»

«Εγώ με ή χωρίς αυτούς θα τον βρω» απάντησε αποφασιστικά.

English Translation:
Title: The 'Sans Papiers'
(Written by Maria Toloudi)

"Sàmeee"

Her scream ripped the night apart, the moon got petrified, the bushestoo, along with the sleeping living species of the river.

Ducks, geese, flamingos, swans, egrets, and herons woke up, waved theirwings to fade away the evil that the human voice foretold.

People, waiting on both riverbanks, shivered.

Mothers that couldn’t sleep shivered too, in distant houses across remotevillages.

A second agony scream: "Sàmeee."

The guides became promptly angered, and the uniformed alert.

"Hurry up. Quickly. Move it. " They pushed adults andchildren, inaudibly but urgently, with anger, and cruelty. The cold restrained onlytheir bodies. Babies and young children wanted to cry but mothers sealed theirmouths with their arms moving graciously for fear of cancelling their journeyof hope.

Zeinep fell into the icy waters, while Abdullah and others tried to pullher out. Little Samir stood on the side. They laid her down on the grass.

Samir saw the blood on his mother’s forehead.

"Sàme, Sàme" she repeated constantly by calling her offspringwhile tears were running from her eyes, tumbling on her temples and falling in the mud.Shamir, terrified about what he watched but wasn’t able to grasp, looked with both wideeyes at Abdullah and Zeinep back and forth. Panic and fear ran through thishuman beehive.

Fast! They had to vanish real fast into the swamp until the followingnight. Through the dark you could hear the river and the mute sound of many languages, who whispered with anger, puzzled, or in pain.

In the background, the distant noise of a motorboat got mixed with thesounds of the human tongues. A vessel heavily loaded with people and agony, andthe 10-year old Sàme, were headed across, repeating the dark journey of the border. Ajourney with losses, a freezing journey, quite rough, in a not too approachablestream. A river that spews human bodies.

The family was left behind without the child.

He'd run; everything had happened so quickly. Sàme was dragged by the hopelessnessof fear, the hastiness for 'hope' of his fellow wayfarers, the negligence of the childhood.

Anger, anxiety, despair.

"Sàme? Stop" she screamed. She felt clenched by iron fistsforcing her to return to order. She ran to bring him back, the waters swept heraway, she hit the engine of the vessel, her hands cold-frozen couldn’t hold theboat, passenger voices discouraged her, their insults stung her, the violenceof despair separated her from her young boy. She saw his velvet gaze in tearsin the dim light of a guide's strobe.

She felt just like an arrow hit straight in her heart as the vessel partedaway, her arms outstretched, pleading for life, praying for a safe crossing.

Where does the child go? Where to does it travel? To whom a God couldshe appeal? What agony would she cry out? Her weeping muffled, not allowing herto release the pain, the despair. What a price to pay for hope? If she onlyknew.

They marched up to this place step by step. They hiked on rocks in thedark, in the ravines, thirsty, fatigued. Their lips dried out, their legsbleeding, wounded by the famine and the menace. Her only consolation was when theirtender skins touched, and she felt their hearts beating like a bird’s, when you holdit in your hands.

And now what? The abyss. Abdullah tried to say something about reunion. What? Where? During the whole night she's been beating herself in the mud. The rest ofthem, powerless, were watching her. What could they say? It was only yesterday that thefear she now seemed to disregard had frozen them all. Those people, themselves inpain too, what could they possibly utter about this great agony? There was no sparkof hope to soothe the aching. Sporadically she sought Samir. "Samir."She touched him, and took a short gasp for the grief that then followed.

The sun came out, the muddy woman stood up with empty eyes, lost inpain, dragged away from the rest of them who were hiding here and there in hollows oftrees, under the bridges, in hideouts. Until nightfall, and the same wouldrepeat again.

"Move ahead, don’t talk, children must shut-the-f**k-up. Dough?Where’s the dough? "

Yellow light from strobes that led the path was blinding the eyes. Feetin cold waters, blackened from the darkness. All the living had disappeared from their pathway.What were they afraid of? Of the frightened? The mob drags on; Abdullah, carryingSamir on his shoulders, is holding her hand. The burden of his paternal agony got multiplied by her own pain, by the baggage they carry.

The remote sound of an engine, once more. She wants the sound to stop; thesound that she had dreamt of like a melody had now become disgusting, grim,repulsive. Everything is black. She had visualized these moments, smothered inblue with crystal clear waters, transparent and golden like the sun. "Sàme. Send me a message withthe birds, with the water, with the dark, with these odors, no matter whatwith, the swamp, or the rotten reeds, the endlessly wet soil, the rotten corpsesof the drowned. Tell me that you are still alive; that you don’t ache, that you'll waitfor me on the shore. Tell me that we will continue our journey of hope together.Tell me that you don’t weep, you're not hungry, tell me that you still breathe. Tell methat an angel’s wing has touched you, and has taken you underneath. Tell me, tell mesomething."

At daybreak they crossed fields of reed, feeling soaked and their legsweighing heavy from fear, anxiety, the unknown, the future, fatigue, malaise,hunger, the threat of death, the violence of humans, their greed.

They reached the front houses of a village, crossed the empty streets, someroosters crying that it had already dawned. Someone, half-awake, came to the door, and lookedat them indifferently. Some dogs, upset by the newcomers, exchanged loud barks. They enteredthe Precinct. "Politsa. Politsa" they have been yelling at each other.

The sun pierced her eyes and all that noise brought her dizziness. Everythingwas spinning, turning. She was going where? Papers? What papers? She listened,they gave their names. From Eritrea. They told the interpreter again and again."Sàme. Tell him about Sàme. He came in yesterday. 10 years old.” "Whatdoes he look like?” “He’s handsome” “There was a kid that came in yesterday,but he was a Somali” the interpreter said. "Where is he? Let me seehim." Her dizziness was pushed away by her maternal urge. "Where canI see him." She walked from one person to the next. She cried, she crawled." Sàme." She begged, she threatened, she cursed. She grabbed theuniformed, the rest, the mothers, the men. "Help. Listen to me. Please, give me achance."

"They've got him. He’s with the other children." "I'llgo find him." "You can’t.” "Yes, I can. Who’s gonna stop me? Haveyou got a child? Where is it, then?"

"Come here, luv” Abdullah was trying to calm her down...

Doctors came in to assist.

“Please, explain slowly.” What do you mean slowly? Pain has got no velocity.It’s an arrow, tearing souls apart.

How is he? What happened? How could you possibly describe your child?How could you possibly explain love? How could you tell his beauty, his gaze,a piece of your soul, your own boy, a creature of your own flesh. His wee-littleface that stuck onto your breasts to suck the drops of life that the famine had almost driedup. They became withered springs, the milk dried up, but love was abundantand kept feeding them and her songs sweetened them.

She laid her hands in her bosom, like in a nest. There, between herbreasts, she found a photograph. Sàme at the zoo, at the side of a lion. She becameherself a lioness with the photograph in her hand, waving it and yelling atthe same time.

"Yes, it might be him; but without any papers he was registeredwith the Somalis as a Somali."

She’s trying to read his lips, she turns towards the interpreter.

'Somali? Who? Sàme? "

"He had no papers. We asked him if he was Somali and he said ‘yes’."

"Wrong, wrong, wrong." How many blunders cannot be erased.

"It must be erased."

"It takes time."

"What time? Your time or ours? My child’s got to come here, with me."

"It can’t be, he was unaccompanied."

"Unaccompanied, my child?"

What a curse.

"Sàme, Sàme, Sàme. Come back; your mother is calling."

She turned around from here to there, she fell down, she got up, she begged,she groaned, her hand holding up the photograph of her proof. "Sàme"

"We shall help, we’re going to search for him."

"Do it, then!"

Who’s going to do what, how?

Sàme.

Sàme smiling, calm and fearless, looked proud next to the lion. She moved up and down the room that was bursting by the horde. With humans compared to whom V.Hugo’s Misérables would pale. They’d pale facing their drama and their helplessness.

"Sàme" Samir yelled too and ran under her legs, hooked onto her muddydress.

"Mother, Same? Shall we be able to find him?"

"I'm gonna find him, withor without them" she replied decisively.

Σάρα (Δεκέμβριος 2001)

2011-12-20T14:56:00.001+02:00

Την συναντούσα συχνά γωνία Φυλής και 14ης Μαΐου. Ένας σωρός ρούχα και σκόνη. Σήμερα στο χιόνι ο όγκος της πρόβαλλε από μακριά. Στο πλήθος των ρούχων της υπόπτου καθαριότητας και άγνωστης παλαιότητας είχε προστεθεί γούνα καφετί ενδόξου παρελθόντος τα κομμάτια της οποίας συγκρατούσαν πάμπολλες παραμάνες. Είχε καθίσει πάνω σε δεκάδες ανοιχτά χαρτόκουτα, που έφτιαναν μια πολιτεία και αυτή στη μέση, νανούριζε για πολλοστή φορά την πλαστική κούκλα.
Σιγοτραγουδούσε στίχους δικής της έμπνευσης χαϊδεύοντας το κεφάλι της κούκλας. Το σώμα εξακολουθούσε με κίνηση το ρυθμό του νανουρίσματος.
Κάθε φορά που πλησιάζει κάποιος, σηκώνει σκιασμένη το κεφάλι, αγριεύει και δεν επανέρχεται στο έργο της, αν δεν απομακρυνθείς.
Είναι τότε που ανακάλυψα την οδύνη της απουσίας στα μάτια της. Είχαν καταντήσει μαύρες τρύπες στο χαραγμένο από τις συσπάσεις πρόσωπό της, την τραγικότητας του οποίου συμπληρώνει η απλυσιά ετών. Τα χείλη σφραγίζουν και περιμένουν να φύγεις. Να μην την σκιάζεις.
Την ονόμασα Σάρα. Έγινε μετά την τρίτη συνάντησή μας. Ποτέ δεν αναρωτήθηκα γιατί. Θεώρησα ότι ήταν μέρος της ύπαρξής της το όνομα και δική μου γνώριμη. Ψιθυρίζω το όνομα και έχω το προνόμιο να μου επιτρέπει μεγαλύτερη παραμονή. Οι ολιγόλεπτες βουβές συναντήσεις μας έχουν εννιάχρονο παρελθόν.
Περιμένω να πει: ΦΥΓΕ – ΚΑΤΣΕ – ΜΑΡΙΑ. Σιγή. Η μόνη της έννοια της οποίας έτυχα είναι να έχω χρόνο να την κοιτάζω καθώς η μητρότητα για δευτερόλεπτα μας συνταξιδεύει.
Η δική της απώλεια δεν ξέρω ποια είναι. Δεν γνωρίζω το είδος της απουσίας. Φτιάχνω σενάρια του νου, τα οποία υιοθετώ ανάλογα με τους καιρούς.
Οι μέρες που διανύουμε μεγεθύνουν την μητρότητα και εξαιτίας της οι διαβάτες την πρόσεξαν περισσότερο. Τους παρέπεμπε, όπως κι εμένα, στην άλλη, την ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΜΗΤΕΡΑ που ξεπάγιαζε όχι σε γωνιές, αλλά σε σπηλιά με εύσπλαχνα ζώα γύρω της να την φροντίζουν.
Η απουσία δικών μου βλαστών πονούσε. Δεν είναι που αδειάζει η αγκαλιά, που περισσεύει η αγάπη. Δεν είναι που τα χέρια στέκουν στο πλάι στερημένα, άπραγα. Είναι που έχουν συνηθίσει να πλέκουν φωλιές, να φέρνουν τροφή, να κανακεύουν.
Κούκλα δεν πήρα. Στην γωνία δεν έκατσα. Τους δρόμους πήρα μη και ξεχαστώ, μη και βρω λύση χαζεύοντας την ευτυχία και οικογενειακή γαλήνη των άλλων, αυτών πίσω από τα στολισμένα παράθυρα. Δεν ξέρω και τι να πω στους άλλους, πώς να δικαιολογήσω τον εγωισμό, την έλλειψη αυτοσυγκράτησης και πώς να ομολογήσω σε μια κοινωνία – Ναι, μου λείπουν τα παιδιά μου. Σε μια κοινωνία που την μόνη απουσία που τραγουδάει, που προωθεί είναι του έρωτα. Αυτοκτόνησαν ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα και απίθανα πολλοί άλλοι αφανίσθηκαν εξαιτίας της απουσίας του έρωτά τους. Δεν χωράνε οι σύγχρονες μάνες, αυτές που απογαλάκτισαν, αυτές που πρέπει να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, των καιρών, δυναμικές, σύγχρονες με τη μητρότητα σε δεύτερο πλάνο. Τι εύκολα που τα έλεγα και πόσο δύσκολα τα βιώνω.
Σιγοτραγουδάω πότε πότε κανένα δημοτικό για την ξενιτιά μια και η σύγχρονη παραγωγή στίχων δεν πρόβλεψε τέτοιους χωρισμούς.
Ο πόνος; Πόνος.
Καμιά παρηγοριά η συνάντηση με τη Σάρα.
Πλησιάζω και μου ’ρχεται να ριχτώ στους ώμους της και να κλάψω. Να μοιράσουμε τις απουσίες, μη και ελαφρύνει ο καημός. Μπαίνουν ανάμεσά μας διάφορα ανασταλτικά του φοβερού καθωσπρεπισμού μου.
Η ένταση μεγαλώνει, συναισθηματική φόρτιση των εορτών το λένε. Εγώ ένα ξέρω. Θέλω τα παιδιά μου. Θέλω να μηδενίσω την απόσταση, να καταργήσω την προσποίηση της «άνετης». Θέλω να τα μυρίσω, να ανακαλύψω πάλι την τέλεια μυρωδιά των βρεφών, να τα φιλήσω. Θέλω τη συνέχειά μου. Είμαι σε πανικό.
- Σάρα, μ’ ακούς;
Σκουπίζω τα δάκρυα, είναι μπροστά μου.
Σηκώνει τα μάτια, μου προτείνει την κούκλα και λέει
- Είναι η Σάρα, η κόρη της Γης. Είχα ήδη γίνει ένας ακόμη σκουρόχρωμος όγκος στο χιόνι.

English translation
Title: Sara (December 2001)

I came across her at the corner of Filis and 14 Maiou streets. A pile of clothes and dust, she was. This morning, her shape was visible in the snow from afar. To the many clothes of questionable neatness and unspecified age was added a brown fur-coat, reminiscent of a glorious past that was held together with countless pins. She sat on a dozen open cartons that resembled a cityscape, and she was there in the middle, singing a lullaby to the plastic doll for the umpteenth time.
She was whispering verses of her own inspiration while stroking the doll’s head. Her body followed suit in the lullaby pace.
Every time someone approached, she raised her head rather annoyed, got upset and didn't go back to her tasks, if you didn't move away.
It is then when I discovered the agony of loss in her eyes. They had become black holes etched by contractions of her face, the tragedy of which was complemented by the years long lack of facial washing. Her lips remain sealed and she’s waiting for you to go. And not cast shadow over her.
I named her Sara. It happened after our third encounter. I never asked myself why. I thought of it as a part of her existence and an old acquaintance of mine. I whispered the name and obtained the privilege of her allowing me to stay a bit longer. Our short mute encounters have now existed for nine years.
I am waiting for her to say: GO AWAY – SIT DOWN - MARIA. Silence. Her only worry I felt was that I took time to look at her while our mutual motherhoods traveled together for a few seconds.
I don’t know exactly what her loss was. I don’t know what kind of absence. I built different scenarios in my mind that I adopted depending on the circumstances.
In the days that passed the aspect of her motherhood expanded and, just because of this, passers-by noticed her even more. She pointed them, just like she pointed me, to the other one, the UNIQUE MOTHER, who has not been freezing from cold in the street-corners, but sat in a cave surrounded by compassionate animals that took care of her.
The absence of my own offsprings hurts me deeply. Not because hugs remain vacant, and surplus love stays unfulfilled. Not because the arms stand at the side deprived, inactive. It's because they were used to weave nests, to bring food, to pamper.
I didn’t buy a doll. I didn’t sit in the street-corners. I took the streets to try to forget, to find a solution by browsing the happiness and family peace of others, of those behind the decorated windows. I do not know what to say, how to justify my ego, my lack of restraint, and how to confess in a society : Yes, I miss my children. In a society that the only loss it chants and fosters is that of infatuation. Romeo and Juliet killed themselves, and amazingly many more were destroyed because of losing their love. It is not suitable for modern mothers, those who have already weaned, those who must rise to the circumstances, to the times, the dynamic, the modern, with motherhood itself found at a inferior level. How effortlessly I used to explain such things and how hard it is to experience them. From time to time I am humming quietly a folksong about emigration because the contemporary production of lyrics has not provided for separations like those.
How about pain? It still remains a pain.
No solace from meeting Sara.
As I am approaching her, I feel like throwing myself into her arms and weep. To share the feeling of absence that might perhaps ease our sadness. Various inhibitors emerging from my cruel ‘savoir-vivre’ stand suddenly right between us.
Tension grows, it is called the emotional burden of the holidays. I just know one thing. I want my children. I want to obliterate the distance, remove the pretence of "nonchalance". I want to smell them, to find again the perfect scent of the baby skin, to kiss them. I want to go on. I panic.
- Sara, do you hear me?
I wipe the tears, she stands in front of me.
She lifts her eyes, she offers me the doll and says,
- This is Sara, the daughter of the Earth.
I had already become another dark pile in the snow.

(Authored by Maria Toloudi)

Λευκή Αταξία

2011-12-16T11:33:00.002+02:00

Σηκώθηκε.

Έδιωξε.

Βυθίστηκε

στην θεσπέσια γεύση του.

¨Ήταν ο καφές

το φιλί του;

Συγκρούστηκε με την απορία,

δέχτηκε την απάντηση.

Από την Κάφφα

ταξίδεψε

για το φλιτζάνι της.

Όχι!Τι λέει;

Για την ευχαρίστηση της.

Υπάρχει ακόμη;

Βεβαίως, συμφώνησαν

κουταλάκι, ζάχαρη

και πιατάκι.

Ή μήπως ήταν

τα άδεια καθίσματα,

που περιπαικτικά στέκονταν

απέναντι,

χωρίς το βάρος

ανθρώπινου κορμιού,

ατσαλάκωτα, περήφανα

για την εμφάνιση τους.

Το άρωμά του

διέσχισε μεγάλη

απόσταση από το

μπρίκι στην μνήμη της.

Σήκωσε το φλιτζάνι

με το ένα χέρι.

Το άλλο αντέγραψε

το δικό της.

Ταχτοποιούσε τα

λευκά μαλλιά που

επέμεναν στην

αταξία...

English Translation
Title: White Wickedness

She stood up.

She pushed themaway.

She felt likevanishing

into its exquisitetaste.

Was it the coffee,

his kiss?

She struggled withdoubtfulness,

she acknowledgedthe answer.

From Kaffa

it traveled

to reach her cup.

No! What did she justsay?

It’d done it forher thrill.

Is he still alive?

Sure thing, theyall agreed...

the teaspoon, thesugar,

and the saucer.

Or were it

the empty chairs,

standingfrivolously

from across,

without the weight

of a human body,

wrinkle-less,proud

of theirappearance?

Its scent

crossed a great

distance from

the coffeepot toher memory.

She raised the cup

with her hand;

the other hand

mimicked hers.

She rearranged the

white hair that

insisted on

wickedness...

(Authored by Maria Toloudi)

Ψευδαίσθηση Ελευθερίας (Μάρτιος 2001)

2011-12-15T12:42:00.002+02:00

Καθόταν άπραγη με το βλέμμα στο κενό.

Ήταν ελεύθερη. Από ποιόν;

Να κάνει ότι θέλει να πάει όπου θέλει. Μόνο που δενήξερε πού.

Σκέφθηκε ότι άφησε τουλάχιστον ελεύθερα τα παιδιά τηςνα επιλέξουν ή μάλλον προσπάθησε να είναι ελεύθερα.

Νόμιζε ότι ήταν ελεύθερα.

Κι αυτή έμεινε με το δικαίωμα της επιλογής.

Δεν ήξερε τι να το κάνει. Θυμήθηκε τα ζεστά κάσταναστα χέρια όταν ήταν μικρή. Καιγόταν και δεν ήξερε που να τ΄ακουμπήσει. Τοσίγουρο ήταν ότι δεν ήθελε να τ’αφήσει. Η κάψα τους την πονούσε, σαν την ελευθερία της. Χωρίς ελπίδα.

Σ’ ένα κόσμο χωρίς προοπτική, ένα κόσμο που θυσιάζειτους μισούς στο όνομα της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας για να ελέγχει τουςάλλους μισούς, που έχουν την ψευδαίσθηση της.

Σ’ ένα κόσμο, που η αυτοδιάθεση και οαυτοπροσδιορισμός δεν είναι λόγια, πληρώνεται με αίμα.

Αναρωτιέμαι γιατί τόση ψυχανάλυση για την αυτογνωσίακαι τον αυτοπροσδιορισμό όταν καταλήγεις στον πλήρη έλεγχο, ακόμη και τηςσυνείδησης.

Το άτομο ελευθερώθηκε για να εγκλωβισθεί στα δήθεντης ζωής μας.

Ένα ατέλειωτο ψέμα κράτησε τους ανθρώπους ενεγρηγόρσει.

Οι καλύτερες μέρες δεν ήρθαν.

Θα ρθούν;

Καλύτερη ζωή για όλους.

Μόνο που μερικά παιδιά θα πρέπει να πεθάνουν.

Νους υγιής εν σώματι υγιεί,

αλλά μερικά παιδιά θα μείνουν λέει ραχιτικά λόγωέλλειψης σωστής και πλήρους διατροφής.

Το δικαίωμα στη ζωή;

Δεν διαλέγεις ούτε το αν και πώς θα πεθάνεις.

Ζήτω οι μειονότητες.

Καταπατήστε τις. Αφανίστε τις.

Θέλετε εκπαίδευση;

Αγοράστε την.

Δεν έχετε χρήματα;

Ξεπλύνετε μερικά.

Κουρασθήκατε, δεν αντέχετε;

Πάρτε χάπια.

Χάσατε το ανθρώπινο πρόσωπο σας μέσ’ τον ανταγωνισμότης καθημερινότητας;

Μην ανησυχείτε.

Συμβαίνουν κι αυτά.

Θέλετε να απλωθείτε λίγο πιο νότια, πιο βόρεια;

Mε λίγο πλουτώνιο θα τακτοποιηθεί.

Αρκεί να κάνετε κάτι κι εσείς.

Να εκχωρήσετε κάτι. Λίγο.

Λίγο, τόσο λίγο, μέχρι που μια μέρα θα διαπιστώσετεότι έχετε κατασπαταληθεί μέσα στα δήθεν.

Κι εκεί χαμένη βρέθηκε κι αυτή, με τον χρόνο να τηνέχει ροκανίσει αυτήν και τις ελπίδες μεμια ψευδαίσθηση ελευθερίας.

English Translation:

Title: The illusion of freedom (written March 2001)

She sat idly and gazed at the void.

She was free. Free from whom?

Free to do whatever she liked, go wherever she wanted to. Only, she didn’t know where exactly.

At least she thought that she had allowed her children the freedom of choice, or rather, she tried to have them feel free.

She reckoned they were free.

Even her, she had the right to choose.

She didn’t know what to do with it. She remembered the hot chestnuts inside her palms when she was little. They were burning her and she didn’t know where to lay them on. The truth was, she didn’t want to let them go. Their heat was aching her, just like her freedom. Hopeless.

In a world without perspective, a world that sacrifices half of the people in the name of freedom and dignity, in order to control the other half, who continue to live with its illusion.

In a world, where self-disposition and self-determination are not mere words, one gets reckoned with blood.

I wonder why the need for so much psychoanalysis to gain self-awareness and self-determination, when it all leads to undeniable control of yourself, even of your very own consciousness.

Individuals were relieved, to be supposedly trapped into the alleged.

Endless lies kept people in high alert.

Our best days haven't come.

Will they?

A better life for all.

Only, some children will have to die.

A healthy mind in a healthy body,

but some children will remain rachitic, it is being said, for lack of proper food.

A right to life?

You can’t even choose whether or how to die.

Hooray for minorities!

Crush them. Annihilate them.

Want education?

Buy it.

Got no money?

Launder some.

Got tired, can’t you stand it?

Take some pills.

Have you lost your human side in the rivalries of your daily life?

Don’t worry.

Such happens.

Wanna spread a little further south, or further north?

With a little plutonium it could be arranged.

At least if you did something too.

Offer something. Something small.

Really small, so wee-little, until one day you find out it got wasted into the illusion.

And there she lost herself too, with passing time distressing her and her hopes; she was left with the illusion of freedom.

(Authored by Maria Toloudi)

Tο χάρτινο φιλί της Λυδίας, ή η απώλεια της αθωότητας

2011-12-12T01:27:00.001+02:00

Με το βλέμμα στραμένο στο Μεξικό

Στην εορτάζουσα...
Είχαν φροντίσει όλες οιΙσπανόφωνες σειρές να της εξάψουν την φαντασία και να διαστείλουν τις κόρες των ματιών της εξαιτίας του άγνωστου κόσμουπου της αποκάλυπταν ακόμη περισσότερο.

Νωχελικά αφήνει το λεπτοκαμωμένο κορμί της με όλη τηνάνεση των 6 χρόνων της να βουλιάξει στην πολυθρόνα για να αφεθεί κι αυτό τομεσημέρι στον κόσμο του Βίκτορα Μανουέλα, της Τακίτα, του Αντριάν, του ΧοσέΑρμάντου, του Ροδόλφου, της Εσμεράλδας.

Όλα υποχωρούν μπροστά τους.Το νέο αλφάβητο που μόλις διδάσκεται, οι νέοι γνωριμίες, οι παππούδες, οιγιαγιάδες, το παιχνίδι, οι λιχουδιές.

Ένα νέο επεισόδιο θαχαρίσει πλοκή, ένταση, αγάπη, μίσος, διαπλοκή, μικροκακίες. Πρόωρα την καλούνσε μια ζωή άλλη, έξω από την καθημερινότητα. Έχει ενδιαφέρον έντονο μάλιστα.

Ταυτίζεται μέσα στηναθωότητά της με όλους.

Αυτούς που θέλει οσκηνοθέτης, τους καλούς, τους αδικημένους, τους αθώους και παίζει μαζί τους«σπιτάκια» αλλά με τηλεοπτικούς φίλους αυτή τη φορά. Μόνο που χωρίς να τοθέλουν, ούτε αυτοί, ούτε εκείνη, την καθορίζουν.

Καμία σχέση δεν έχουν μετις φίλες στο σχολείο και την γειτονιά, την Δάφνη, την Μαρία την Σοφία, τον Γρηγόρη. Από ένα κόσμο ίσων όρωνβρίσκεται στον κόσμο των media και τωνεταιριών.

Ενός κόσμου που η τρυφερήψυχή της άκριτα δέχεται ως αληθινό, παραδομένη στη γοητεία του, έστω καιψεύτικη.

Έτσι την βρήκα ναβηματίζει, ενώ ο πυρετός της κοκκίνισε μεν τα μάγουλα αλλά της «έφεξε» ταμάτια. Αγωνιούσε για το δώρο γενεθλίων του μπαμπά.

Δεν της άρεσε τίποτα απόαυτά που άλλοι της πρότειναν. Δεν είχαν χλιδή - ξυριστικά, βιβλία, πένες - τα απέρριπτε και μονολογούσε:

«Αν ήταν γυναίκα θαμπορούσα να στείλω λουλούδια, όπως στην Τακίτα ο Αντριάν, σκουλαρίκια όπως οΒίκτωρ». Μπαινόβγαινε στα επεισόδια με όλη την παιδική της αφέλεια.

Ξαναζούσε τα κομμάτια πουτης άρεσαν και άλλοτε ήταν αποδέκτης και άλλοτε η δωρίζουσα.

Είχε άποψη για τις γυναίκεςκαι τους άνδρες για το τι τους αρέσει και προσπαθούσε να με πείσει για ταμακριά μαλλιά, για τα ρούχα, τους χορούς, τις σχέσεις μας.

Όταν τηςπρότεινα να χαρίσει μια ζωγραφιά με ένα φιλί της επάνω, εκνευρισμένη μου τηναπέρριψε με το αφοπλιστικό επιχείρημα, «ζωγραφιές έχει δεί χιλιάδες και οιάνδρες αρέσουν τα ρουφηχτά φιλιά σαν της Ροσάνας και όχι τα χάρτινα». Μαζί μ’αυτό ταξίδεψε κι η αθωότητά της.

English Translation

Title: Lydia's paper kiss, or, The loss of innocence.

To the celebrant ...

All those Spanish TV serials took care of glowing her imagination and dilated the pupils of her eyes, even more so because of the unknown world that they divulged.

Nonchalantly, her petite body allows her, with all the comfort of her six years, to sink into the armchair again this noon, and devote herself to the world of Victor Manuela, of Tacita, of Adrian, Jose Armando, of Rudolph, and Esmeralda.

Everything else recedes compared to them. The alphabet that was recently taught in class, her new friends, grandpas, grandmas, toys, and treats.

A new episode will offer its plot, tension, love, hate, and innuendos. They called her early into a different lifestyle, outside the daily routine. She’s interested in it intensely, indeed.

Within her innocence, she identifies with everybody. Those that the Director prefers, the good, the wronged, the innocent; she plays "houses", but with television friends this time. Only that, without their intent nor hers, they quite transform her.

They got nothing to do with her friends at school and neighborhood, Daphne, Maria, Sophia, Gregory. Out of a world of equal terms and conditions, she found herself into the world of media and their enterprises.

A world which her tender soul uncritically accepts as true, surrendered to its charm, regardless how fabricated.

Like this I found her marching, while her fever blushed her cheeks, but it brightened her eyes. She was anxious about her birthday present to her Dad.

She did not like anything that others suggested. There weren’t abundant – shaving stuff, books, pens - she rejected them and kept talking to herself:

"If he was a woman, I could send him flowers, as Adrian sent to Tacita, or earrings, like Victor did." She got in and out the episodes with all her childish naivety.

She experienced again the parts that she liked, and occasionally she became the recipient, while at times she was the donor.

She had a point of view about women and men, about what they liked, and she tried to convince me about lengthy hair, fashion, dancing, our relationships.

When I suggested to her to offer him a drawing with her kiss, she rejected it, quite irritated, with the disarming argument, "he has seen thousands of drawings, and men love ‘sucking’ kisses like Rosana’s, and not 'on paper'." Along with this went away her innocence too.

(Authored by Maria Toloudi)

Η Καλή κι η Αννίτσα

2011-12-09T14:32:00.001+02:00

Μου αρέσουν οι γυναίκες της υπαίθρου μας.

Οι στρουμπουλές, οι δουλευταρούδες, οι ακούραστες, οιτεχνίτρες της πίτας. Αυτές με την περμανάντ, το ωραίο χαμόγελο, τα γιορτινά τηςΚυριακής και των τερλικιών. Αυτές του εσπερινού, του ευχέλαιου, τωνψυχοσάββατων, της Κυριακάτικης εκκλησίας, του πρόσφορου. Αυτές που μείναν καιπεριμένουν τον Παναγιώτη, τον Βαγγέλη, τον Ηλία. Αυτές με τα εγγόνια φωτογραφίασ’ ολη την κουζίνα.

Αυτές που ζουν περιμένοντας ότι αγάπησαν περισσότερο,τα παιδιά τους. Και καθαρίζουν και στολίζουν, παστρεύουν αυλές και κουζίνες.

Αυτές που βάφουν τα αυλοντούβαρα με ασβέστη ακόμη,ξορκίζοντας τις βρωμιές και μαζί την μοναξιά τους. Λάμπουν τους τοίχους καιαναποδογυρίζουν κάθε Μάρτη τη γή όπως τα «καναπελίκια» τους.

Έτσι η ζωή κυλάει σε χωριά βουβά χωρίς παιδικές φωνέςμε άδειες τις παιδικές χαρές περιμένοντας τις γιορτές και τις σχόλες να τουςεπισκεφθούν οι ξενιτεμένοι, οι της πόλης, οι νύφες και τα εγγόνια, να δώσουνζωή στα άδεια σπιτικά, στις πλατείες, να μπεί λίγο χρώμα στο μαύρο τωνηλικιωμένων, να τις πάνε στους γιατρούς, να νοιώσουν χέρι στιβαρό να τιςακουμπάει, να πάρουν κουράγιο για τον υπόλοιπο χρόνο.

Δυσκολεύομαι να φαντασθώ πως ήταν η ζωή γι αυτέςπρίν, όταν έσφιζε από ζωή ο τόπος.

Όταν υπήρχαν και ζώα στους στάβλους, όταν το θέρος κιη σπορά ήταν δική τους υπόθεση.

Όταν ζύμωναν ψωμί για δέκα νοματαίους, όταν ακόμηφτιάχναν καβουρμάδες και λουκάνικα, τραχανάδες και γιουφκάδια για να ταϊσουντην οικογένεια.

Όταν στήναν τους αργαλειούς για να τους ντύσουν καινα φτιάξουν τα προικιά των κοριτσιών.

Αυτές οι ακούραστες «μηχανές», οι ασθμαίνουσες, οιπερήφανες, οι αγόγγυστες, οι γενναιόδωρες, οι ταπεινές, οι μαλακές σαν ζυμάρι,οι μυρωδάτες σαν τα βασιλικά τους, οι όμορφες σαν τους μπαχτσέδες τους, αυτέςοι απέραντες αγκαλιές αυτές οι οικογενειακές μας «αγίες», ακόμη ζούν κιαντέχουν, είναι οι γυναίκες της ζωής, οι μανάδες μας. Αυτές που ακόμη έρχονταιστα όνειρα μας όταν βρέχει κάπου εκεί στο Μόναχο, στη Βρέμη στις Βρυξέλλες, καιη παρηγοριά είναι το ζητούμενο σε ένα κόσμο σκληρό κι άγνωστο.

Συνάντησα πολλές: την κυρία Μαγδαληνή, την κυρίαΑγγελική, την κυρία Βάσω, την κυρία Ζηνοβία, την Παναγιώτα, την Χρυσούλα.

Αυτή την άνοιξη συνάντησα άλλες δύο.

Μόλις είχαν έρθει οι πελαργοί και στρογγυλοκάθησανστα Λάβαρα και το Κισσάριο, πήγα στην Καρωτή.

Το εξαίσιο που μου ‘μελλε, έστελνε μηνύματα.

Το φώς, οι μπλέ σημαίες της 25^ης Μαρτίου,οι πεντακάθαρες Λαβαριώτισσες με τις βούρτσες να ασπρίζουν, «να γλείφουν» ταντουβάρια.

Νάρκισσοι να προβάλλουν από το μαύρο χώμα της αυλής.

Μικρά κομμάτια μιας δειλής άνοιξης να παίζουν«κρυφτό». Αυτά που αφήνει ακόμη ο σύγχρονος αυτοκινητόδρομος να κλέβεις οπτικάαπό τα χωριά μας.

Η Καρωτή παρούσα και αναζωογονημένη. Είδα ανθρώπουςκαι παιδιά στους δρόμους. Άκουσα τον ασβεστά να πουλάει ασβέστη καισιγοτραγούδησα το «Μοσχοβολούν οι γειτονιές βασιλικό κι ασβέστη….» . Το χρώματων φτωχών, ο εξαγνισμός των αθώων.

Παπιά και κοκόρια, γουρουνάκια και κατσίκια λιάζοντανκαι αυτά στον πρώτο ήλιο όπως οι μαυρομαντηλούσες στα σκαλιά.

Εκεί τις συνάντησα. Την Αννίτσα και την Καλή.

Δυό τεχνίτρες, δυό χρυσοχέρες

Δυό υπο εξαφάνιση καλλιτέχνιδες.

Αυτές που μπορείς να πείς μάνες της γής, ακούραστεςμέλισσες. Αυτό είναι.

Όλα τα «προκάνουν» και σπίτι και μπαξέ και αρρώστουςκαι ζώα. Τίποτα δεν τις τρομάζει γιατί η τέχνη τους τις τρέφει, τις κρατάει.

Κάθε φορά η ομορφιά της τις ανασταίνει.

Στολές φτιάχνουν.

Όχι για στρατιώτες και μουσικούς.

Τις τοπικές τους ενδυμασίες φτιάχνουν. Για σένα, γιαμένα, για το χορευτικό του συλλόγου, για το νοσταλγό του χθές.

Τις φτιάχνουν με μεράκι, καμάρι, τέχνη περισσή, δεντσιγκουνεύονται τον κόπο, τα στολίδια, τα σιρίτια.

Μόνο να, το άσπρο, το «καμπάτικο» σαν βούτυρο πανί,πρίν το κόψουν και το βάψουν, το πονάνε. Καθώς σου μιλούν, το χαϊδεύουν,φοβούνται μη γίνει «ζιάνι» και «χαραμισθεί».

Αγωνιούν για τα στολίδια και τις πούλιες. «Γίνανψεύτικες» – «και έμπορος ένας απόμεινε στο Διδυμότειχο» «Δεν φέρνει απ’ τιςκαλές τις τενεκεδένιες, φέρνει γυάλινες αυτές που χάνουν το χρώμα».

Κι αγωνιούν για την τιμή.

«Όλα ακρίβηναν, παιδί μ’»

Και μέσα στην ντουλάπα σου δείχνει πλούτο μοναδικό κιάφθονο. Τέτοιο που να χαίρεται η ψυχή και ζηλεύει ο νούς. Ζωνάρια, μεσοφόρια,γιλέκα και μαντήλια. Όλα τακτοποιημένα, όπως στις κερήθρες.

Εκλησιαστική τάξη, καθαριότητα ναού.

Και μια μυρωδιά να σε κατακλύζει: σαπούνι ματζουράνακαι δάφνη.

Κι αυτή απλή, ταπεινή να σου λέει. Τι κάνω;

Ότιξέρουν όλες. Όμως δεν θέλουν να δουλέψουν ξένα.

«Αυτά παιδι μ’ όλοι τα ξέραν κι όλοι τάφτιαχναν για τακορίτσια και τα παιδιά.»

Θυμώνωόταν σκέφτομαι πόσο ανίκανη είμαι, πόσο άμαθη, πόσο ακρωτηριασμένη από αυτά πουμέ μαθαν και αυτά που αμέλησα να μάθω.

Ξεδιπλώνωτα υφάσματα και τα ρούχα. Μπερδεύεται το μάτι. Αυτές να κοιτάξω ή τις φορεσιές;

Ποιοςκαλλιτέχνης παίρνει τέτοιο μερίδιο θαυμασμού από το έργο του; Έργο θαυμασμού κιοι ίδιες.

Θαρρείςκαι η ομορφιά του ρούχου τις στόλισε κι αυτές. Τις φώτισε τα μάτια, έβαψε ταμάγουλα, έστησε τα στήθια.

Θυμήθηκαένα γιό που έλεγε «….την θυμάμαι την μάνα μου μέχρι το ’63 που πήγε στηΓερμανία τα φορούσε τα ρούχα τα δικά μας.

Καιήταν όμορφη η μάνα μου .. πολύ όμορφη»

Έτσι και η Αννίτσα κι η Καλή δεν ξεχώριζα αν φορούσανή όχι τη φορεσιά. Είχαν γίνει ένα. Είχαν την αρχοντιά του ρούχου, τον αέρα τηςτέχνης, τη δύναμη του αργαλειού, το αψεγάδιαστο των κεντημάτων.

Ήταν ένα κομμάτι από αυτά που θέλει να κρατήσεις. Ναφυλάξεις. Να δείξεις. Φοβάσαι μην εξαφανισθεί μη και τα παιδιά σου δεν χαρούνμη και ο οδοστρωτήρας της νέας τεχνολογίας το ισοπεδώσει και γίνει χαλκομανίαστο λεύκωμα της «Λαϊκής μας κληρονομιάς»

Λεςαυτό να είναι ΠΑΡΑΔΟΣΗ;

English Translation
Title: Kali and Annitsa
I love the women of our countryside.
The chubby, the hard-working, the tireless, the craftswomen of the pastry. Those with the ‘permanent’, the golden smile, their festive Sunday dresses, and their thick woolen knit socks. Those of vespers, the unction of the Saturdays of the Soul, of the Sunday church, the communion bread. Those who stayed behind and looking forward to the return of Panagiotis, Vangelis, Elijah. Those with photographs of grandchildren throughout the kitchen.
Those who spend their life looking forward to whoever they have loved the most, their own offsprings. And they clean and decorate, and scour backyards and kitchens.
Those who paint their garden walls still with lime, exorcizing the dirt and with it their loneliness too. They shine the walls and turn up the land in March just like they do with their sofas.
So life flows silently in the villages without children's voices, with empty playgrounds waiting for holidays and vacation to be visited by the emigrants, those from the city, the brides and grandchildren, to bring life to the empty houses, the squares, to bring some color to the black of the elderly, to bring them to the doctors, to feel a sturdy hand touching them, build some courage for the rest of the year.
It’s hard to imagine how their living was in earlier times, when the place was bursting with life.
When there were still animals in the stables, when the mowing and seeding were their own responsibility.
When they baked bread for ten siblings, when they still prepared kavourmas and sausages, trahanas and yufkas to feed the family.
When they set up their looms to dress them and weave the dowry for the girls.
These tireless "machines", the panting, the proud, the groan-less, the generous, the humble, the soft like pastry, as fragrant as basil, beautiful like flower gardens, these endless hugs, our family "saints" still live and withstand, are the women of life, our mothers. Those who still come in our dreams when it's raining somewhere in Munich, Bremen, Brussels, and comfort is what matters in a world of hardness and unknown.
I met many: Kyria Magdalena, Kyria Angelica, Kyria Vasso, Kyria Zenovia, Panagiota, Chrissoula.
This spring I met two more.
Just after the storks arrived and settled conveniently in Lavara and Kissario, I went to Karoti.
That exquisite, destined to me, was sending me a message.
The light, the blue flags of March 25th, the spotless Lavara women whitewashing with brushes, to 'lick' the mud and stone walls.
Daffodils rising out of the black soil of the yard.
Small pieces of a humble spring playing "hide and seek." Those that modern motorways allow us to yet visually steal from our villages.
Karoti omnipresent and revitalized. I saw people and children in the streets. I heard the lime salesman sell lime and I whispered silently to the rythm “the neighborhoods scent basil and lime ....". The color of the poor, the purification of the innocent.
Ducks and roosters, pigs and goats, them sunbathing too in the first sun, just like the women with black scarves sitting in their stair steps.
It was there where I came across them. Annitsa and Kali.
Two craftswomen, two gold-handed.
Two endangered artists.
Those that you could call mothers of the earth, the tireless bees. That's them.
They manage everything, the house, the gardens, the sick and the animals. Nothing frightens them because their craft feeds them, and keeps them alive.
Each time its beauty resurrects them.
They make uniforms.
Not for soldiers and musicians.
They make their own local costumes. For you, for me, the dance club, for the yesteryear’s nostalgics.
They make them with motivation, pride, abundant craftmanship; they don’t spare the effort, the ornaments, the braid.
Only about the white cloth, the “kampatiko" just like butter, before they cut and paint it, they feel quite sorry. As they talk to you, they caress it, they fear that it becomes "ziani" and “gets wasted.”
Anxious about the sparklers and sequins. “They're fake now - and only a dealer's left in Didymoteicho”, “He doesn’t import the good ones, the tin; he brings us glass ones, those that lose their color."
They worry about the price too.
"Everything’s got more expensive, my child”
And inside their closet they display to you unique richness and abundance. Such that rejoices the soul and turns the mind jealous. Belts, petticoats, vests and scarves. All arranged, as in honeycombs.
Religious order, a temple’s cleanness.
And an overwhelming scent: marjoram soap and bay leaves.
And her, simple, humble, to be telling you. “I don't make anything special. Whatever they all merely know how to do. But they don’t like to make things for strangers.”
"These, my child, everyone was aware of, and everybody knew how to make, for their girls and children.”
I get raged when I think how incompetent I am, how agnostic, how mutilated from the things they taught me and I neglected to learn.
I unwrap the fabrics and clothes. My eyes get confused. To look at them first or at their dresses?
Which artist gets such a share of appreciation from his work? A work of great esteem are those two women, indeed.
You'd think the beauty of the garment adorned them too. It brightened their eyes, painted their cheeks, erected their breasts.
I recalled a son who used to say ".... I remember my mother, until 1963 that she emigrated to Germany, she used to wear our local clothes.
And she was beautiful, my mother .. quite beatiful "
Thus, I could not single out whether Annitsa and Kali were wearing or not their costumes. They had become one. They had the nobility of clothing, the allure of the craft, the power of the loom, the unblemished of the embroidery.
They were of those things that make you wanna keep. Protect them. Show them off. You are afraid that they will disappear and your children won’t be able to cherish, that the heavy tractors of the new era will demolish to the ground and they’ll become decals on an album about “our People’s heritage"
Do you think that this is called TRADITION?

(Authored by Maria Toloudi)